WIA en arbeidsongeschiktheid aanvragen

Wat is de WIA?

De WIA is een sociale voorziening voor werknemers die door ziekte of arbeidsongeschiktheid minder kunnen werken en verdienen.

Twee soorten WIA-uitkeringen

Er zijn twee verschillende WIA-regelingen:

• WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten)
  • Voor mensen die 35-80% arbeidsongeschikt zijn
  • Je kunt nog werken, maar verdient minder
  • Uitkering vult inkomensverlies aan
• IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten)
  • Voor mensen die 80-100% arbeidsongeschikt zijn
  • Blijvend en volledig arbeidsongeschikt
  • Geen kans op herstel
  • Hoger uitkeringsbedrag dan WGA

UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) bepaalt in welke regeling je valt op basis van een keuring.

Wanneer kun je WIA aanvragen?

Je kunt pas WIA aanvragen als je aan deze voorwaarden voldoet:

Voorwaarden

• Je bent 2 jaar ziek - na 104 weken ziekte eindigt je loondoorbetaling
• Je werkte als werknemer - zelfstandigen vallen onder andere regeling
• Je bent jonger dan de AOW-leeftijd
• Je hebt voldoende gewerkt - in het jaar voor je ziekmelding minimaal 26 van de 36 weken
• Je bent minimaal 35% arbeidsongeschikt - dit wordt bepaald bij keuring

Timing is cruciaal

• Vraag WIA aan uiterlijk 3 maanden voor het einde van het tweede ziektejaar
• Dit is dus bij week 91 van je ziekte
• Te laat aanvragen kan betekenen dat je zonder inkomen komt te zitten
• Zet een reminder in je agenda!

Tijdlijn van ziek tot WIA

Dit is het globale verloop van ziekte tot WIA-uitkering:

Jaar 1 (week 1-52)

• Je meldt je ziek bij werkgever
• Werkgever betaalt minimaal 70% van je loon door (vaak meer via CAO)
• Contact met bedrijfsarts
• Plan van aanpak voor re-integratie
• Werkgever probeert je passend werk te laten hervatten

Jaar 2 (week 53-104)

• Werkgever blijft minimaal 70% loon doorbetalen
• Re-integratie-inspanningen gaan door
• Week 91: WIA aanvragen (uiterlijk 3 maanden voor einde jaar 2)
• Keuring door UWV wordt ingepland

Na 2 jaar (week 105+)

• Loondoorbetaling door werkgever stopt
• WIA-uitkering start (als je bent goedgekeurd)
• Of je hervat werk (gedeeltelijk of volledig)

Stappenplan: WIA aanvragen

Stap 1: Meld je ziek bij je werkgever

• Doe dit direct volgens de regels van je werkgever (vaak binnen 1-2 dagen)
• Blijf in contact met je werkgever tijdens ziekte
• Je werkgever betaalt je loon door (minimaal 70%, vaak meer)

Stap 2: Werk mee aan re-integratie

• Werkgever schakelt bedrijfsarts in
• Samen maak je een plan van aanpak voor terugkeer
• Dit kan aangepast werk zijn, andere taken, minder uren
• Je moet hieraan meewerken - dit is je verplichting
• Als je niet meewerkt, risiceer je korting op uitkering later

Stap 3: Vraag WIA aan (bij week 91)

1. Log in op Mijn UWV (uwv.nl)
2. Vul het aanvraagformulier in
   • Persoonlijke gegevens
   • Werkgegevens
   • Informatie over je ziekte en beperkingen
   • Medische gegevens
3. Voeg documenten toe
   • Medische rapporten
   • Brieven van specialisten
   • Informatie van bedrijfsarts
4. Verstuur de aanvraag
5. Bewaar bevestiging

Stap 4: Keuring door UWV

Na je aanvraag word je opgeroepen voor een keuring:

• Verzekeringsarts - onderzoekt je medische situatie
• Arbeidsdeskundige - beoordeelt wat je nog wel kunt
• Je krijgt één of meerdere gesprekken
• Soms ook een praktijktest

Stap 5: Beslissing UWV

UWV beoordeelt:

• Of je arbeidsongeschikt bent (minimaal 35%)
• Hoeveel procent arbeidsongeschiktheid
• Welke WIA-regeling (WGA of IVA)
• Hoogte van je uitkering

Je krijgt een schriftelijk besluit met de uitkomst.

Stap 6: Bezwaar (indien nodig)

Als je het niet eens bent met de beslissing:

• Je hebt 6 weken om bezwaar te maken
• Dit doe je schriftelijk bij UWV
• Motiveer goed waarom je het niet eens bent
• Voeg nieuwe medische informatie toe indien beschikbaar
• Overweeg hulp van een rechtsbijstandverzekeraar of advocaat

De WIA-keuring: wat te verwachten

De keuring is een cruciaal moment in het WIA-traject. Hier wordt bepaald of en hoeveel WIA je krijgt.

Wie voeren de keuring uit?

• Verzekeringsarts - beoordeelt je medische beperkingen
• Arbeidsdeskundige - kijkt naar welk werk je nog kunt doen

Wat wordt onderzocht?

• Je medische aandoening en beperkingen
• Wat je fysiek en mentaal nog wel kunt
• Welk werk bij je beperkingen past
• Hoeveel je theoretisch nog kunt verdienen

Voorbereiding op de keuring

Tijdens de keuring

• Wees eerlijk - geef een reëel beeld van je situatie
• Wees concreet - "ik kan niet langer dan 15 minuten staan" is beter dan "staan gaat moeilijk"
• Leg uit - vertel hoe je aandoening je dagelijks beperkt
• Vergeet fluctuaties niet - vertel over goede en slechte dagen
• Vraag uitleg - als je iets niet begrijpt

Veelvoorkomende valkuilen

• Te positief zijn - mensen willen soms laten zien dat ze willen, maar dit kan nadelig zijn
• Alleen over pijn praten - vertel ook over vermoeidheid, concentratieproblemen, etc.
• Alleen fysieke beperkingen noemen - mentale en emotionele impact is ook belangrijk
• Goede dagen als norm - zorg dat ook slechte dagen duidelijk worden

Hoogte van de WIA-uitkering

De hoogte van je uitkering hangt af van verschillende factoren.

Berekeningsbasis

• Je dagloon - gemiddeld loon laatste 12 maanden voor ziek worden
• Je mate van arbeidsongeschiktheid (35-100%)
• Of je WGA of IVA krijgt

WGA-uitkering

• Eerste 3 maanden: 70% van je dagloon
• Daarna loongerelateerde uitkering: percentage van je dagloon afhankelijk van leeftijd en arbeidsverleden
• Na loongerelateerde fase: lagere vervolguitkering
• Als je werkt: uitkering + loon samen

IVA-uitkering

• 75% van je laatste verdiende loon
• Deze uitkering blijft gelijk (loopt niet af)
• Hogere uitkering dan WGA omdat je volledig arbeidsongeschikt bent

Maximale uitkering

Er geldt een maximumdagloon. Je uitkering kan nooit hoger zijn dan het maximum dat de wet voorschrijft (dit bedrag wijzigt jaarlijks).

Als je WIA-aanvraag wordt afgewezen

Het kan zijn dat UWV oordeelt dat je niet arbeidsongeschikt genoeg bent (minder dan 35%).

Wat nu?

1. Lees het besluit zorgvuldig - waarom wijst UWV af?
2. Vraag uitleg - bel UWV voor toelichting
3. Bespreek met je behandelend arts - klopt de beoordeling?
4. Overweeg bezwaar - binnen 6 weken mogelijk
5. Zoek hulp - rechtsbijstandverzekering, vakbond, juridisch loket

Bezwaar maken

Als je het niet eens bent met het besluit:

• Dien binnen 6 weken schriftelijk bezwaar in bij UWV
• Leg uit waarom je het niet eens bent
• Voeg nieuwe medische informatie toe (brieven specialist, extra onderzoek)
• UWV zal je dossier opnieuw beoordelen
• Je kunt gehoord worden (gesprek)
• UWV doet nieuwe uitspraak

Na bezwaar: beroep

Als bezwaar ook wordt afgewezen:

• Je kunt in beroep bij de rechtbank
• Dit binnen 6 weken na afwijzing bezwaar
• Schakel een gespecialiseerde advocaat in
• Rechtsbijstandverzekering kan kosten dekken

Je verplichtingen met een WIA-uitkering

Als je een WIA-uitkering hebt, heb je verplichtingen tegenover UWV.

Bij WGA (gedeeltelijk arbeidsongeschikt)

• Re-integratieverplichtingen - je moet proberen passend werk te vinden
• Sollicitatieplicht - je moet solliciteren naar passend werk
• Aangeboden werk accepteren - als dit passend is
• Meewerken aan onderzoeken - als UWV dit vraagt
• Wijzigingen doorgeven - in je situatie, werk, inkomen

Bij IVA (volledig arbeidsongeschikt)

• Geen re-integratieplicht - omdat je volledig arbeidsongeschikt bent
• Wel meewerken aan controles - UWV kan periodiek je situatie toetsen
• Wijzigingen doorgeven - als je toch gaat werken of je situatie verandert

Gevolgen bij niet-naleving

Als je je verplichtingen niet nakomt:

• UWV kan je uitkering verlagen
• Of volledig stopzetten
• Bij fraude: terugvordering en mogelijk strafbaar

Werken naast WIA-uitkering

Vooral bij WGA wordt verwacht dat je (gedeeltelijk) werkt als dat kan.

Wat mag je verdienen?

• Er is geen inkomensgrens - je mag zoveel verdienen als je kunt
• Je uitkering wordt aangepast op basis van wat je verdient
• Het loont altijd om te werken - je houdt meer over dan alleen uitkering

Meld inkomen bij UWV

• Geef wijzigingen in inkomen altijd direct door
• UWV past je uitkering dan aan
• Doe je dit niet: risico op terugvordering

Praktische tips

Goede voorbereiding

• Begin op tijd - zet week 91 in je agenda
• Verzamel alle medische documenten
• Houd een klachten dagboek bij
• Documenteer wat je wel en niet meer kunt

Tijdens het proces

• Wees eerlijk in alle contacten met UWV
• Bewaar alle correspondentie
• Noteer gesprekken (datum, met wie, waarover)
• Reageer altijd binnen gestelde termijnen

Haal hulp erbij

• Vakbond - als je lid bent
• Rechtsbijstandverzekering - voor juridische ondersteuning
• Patiëntenvereniging - voor lotgenotencontact en advies
• Juridisch Loket - gratis juridisch advies
• Sociaal raadsman - bij je gemeente

Let op valkuilen

• Te laat aanvragen - doe het op tijd!
• Niet meewerken aan re-integratie - dit is verplicht
• Te positief zijn bij keuring - wees reëel
• Niet in bezwaar - als je het niet eens bent, doe dan wel bezwaar

Bijzondere situaties

Als je werkgever failliet gaat

• Je kunt nog steeds WIA aanvragen
• UWV neemt loondoorbetaling over via het UWV Werkhervattingsregeling
• Neem direct contact op met UWV

Als je contract afloopt

• WIA-aanvraag kan nog steeds als je ziek was tijdens dienstverband
• Belangrijk: je moet wel aan de eis van 26 uit 36 weken voldoen

Van WGA naar IVA

• Als je situatie verslechtert, kun je IVA aanvragen
• Dit gaat via herbeoordeling bij UWV
• Vraag dit aan met medische onderbouwing

Bij kanker

• Sommige vormen van kanker komen mogelijk sneller in aanmerking voor IVA
• Bespreek dit met je behandelend arts
• Zorg voor goede medische onderbouwing

Waar kun je terecht voor hulp?

UWV

• Website: uwv.nl
• Telefoon: 0900-9294 (€0,10 per minuut)
• Mijn UWV: inloggen voor je persoonlijke gegevens

Juridische hulp

• Juridisch Loket - juridischloket.nl - 0900-8020
• Rechtsbijstandverzekering - check je polis
• Vakbond - als je lid bent

Belangenbehartiging

• Patiëntenfederatie Nederland - patientenfederatie.nl - 030-2919131
• Sociaal raadslieden - via je gemeente

Lotgenotencontact

• Patiëntenverenigingen voor je specifieke aandoening
• Online forums en communities

Checklist: WIA aanvragen

Meer informatie

Andere nuttige gidsen:

• Verzekeringen en vergoedingen
• Je rechten als patiënt
• Net gediagnosticeerd met pancreatitis
• Net gediagnosticeerd met alvleesklierkanker

Samenvatting