NASH (MASH) - Niet-alcoholische steatohepatitis

Wat is NASH?

NASH is een leveraandoening waarbij zich vet ophoopt in levercellen (steatose), wat leidt tot ontsteking (hepatitis) en beschadiging van levercellen. Het belangrijkste verschil met eenvoudige vetlever is dat bij NASH de lever ontstoken is en cellen worden beschadigd.

De naam NASH betekent letterlijk:

• Non-Alcoholic - niet veroorzaakt door alcohol
• Steato - vetstapeling
• Hepatitis - leverontsteking

Sinds 2023 is de officiële naam veranderd naar MASH (Metabolic Associated SteatoHepatitis). Deze nieuwe naam benadrukt beter dat de aandoening wordt veroorzaakt door metabole problemen zoals obesitas, insulineresistentie en diabetes. In de praktijk worden beide namen nog gebruikt.

NASH als onderdeel van het vetleverspectrum

NASH is onderdeel van een breder spectrum van leveraandoeningen die niet door alcohol worden veroorzaakt:

• Eenvoudige vetlever (NAFL) - alleen vetstapeling, geen ontsteking
• NASH/MASH - vetstapeling met ontsteking en celschade
• NASH met fibrose - littekenweefsel ontstaat
• Cirrose - uitgebreide littekens, lever functioneert slecht

Verschil tussen eenvoudige vetlever en NASH

Niet iedereen met een vetlever krijgt NASH. Er zijn belangrijke verschillen:

Eenvoudige vetlever (NAFL)

• Alleen vetstapeling in levercellen (meer dan 5% van de cellen bevat vet)
• Geen of minimale ontsteking
• Geen beschadiging van levercellen
• Meestal onschuldig en stabiel
• Zeer laag risico op leverschade
• Komt voor bij 25-30% van de volwassenen

NASH

• Vetstapeling in levercellen
• Plus ontsteking van de lever
• Plus schade aan levercellen (ballonering)
• Progressieve aandoening - kan verergeren
• Risico op fibrose, cirrose en leverkanker
• Komt voor bij 3-5% van de volwassenen

Ongeveer 10-20% van de mensen met eenvoudige vetlever ontwikkelt NASH. De precieze mechanismen waarom sommige mensen NASH krijgen en anderen niet, zijn nog niet volledig begrepen.

Hoe ontstaat ontsteking in de lever?

NASH ontstaat door een combinatie van metabole verstoringen. Het proces verloopt in meerdere fasen:

Fase 1: Vetstapeling

Bij insulineresistentie (vaak door overgewicht) kunnen vetcellen hun vet niet goed vasthouden. Vrije vetzuren komen vrij in de bloedbaan en worden opgenomen door de lever. De lever kan deze vetten niet snel genoeg verwerken of afvoeren, waardoor ze zich ophopen in levercellen.

Fase 2: Oxidatieve stress en ontsteking

De opgehoopte vetten in levercellen worden omgezet door verschillende processen, waarbij schadelijke stoffen (vrije radicalen) vrijkomen. Dit heet oxidatieve stress. Deze schadelijke stoffen beschadigen de levercellen en activeren het immuunsysteem. Er ontstaat een ontstekingsreactie.

Fase 3: Levercelschade

De combinatie van vetstapeling, oxidatieve stress en ontsteking beschadigt de levercellen. Levercellen raken gezwollen (ballonering) en kunnen afsterven. Het lichaam probeert de schade te herstellen door littekenweefsel (fibrose) aan te maken.

Fase 4: Fibrose en cirrose

Als de ontsteking en celschade doorgaan, neemt de fibrose toe. Littekenweefsel vervangt gezond leverweefsel. Bij uitgebreide fibrose ontstaat cirrose - de lever wordt hard en knobbelig en functioneert slecht.

Versnellende factoren

Verschillende factoren kunnen dit proces versnellen:

• Darmbacteriën - veranderingen in de darmflora kunnen ontstekingsstoffen produceren
• Genetische aanleg - bepaalde genvarianten verhogen het risico
• IJzerstapeling - te veel ijzer in de lever verergert schade
• Mitochondriale dysfunctie - energiefabrieken in cellen functioneren slecht

Wie krijgt NASH? Risicofactoren

NASH komt vaker voor bij mensen met bepaalde risicofactoren. Vaak zijn meerdere factoren tegelijk aanwezig (metabool syndroom).

Belangrijkste risicofactoren

Obesitas en overgewicht

Dit is de belangrijkste risicofactor. Het risico neemt toe bij:

• BMI boven 30 (obesitas)
• Centraal overgewicht (grote buikomvang)
• Visceraal vet (vet rond de organen)

70-80% van de mensen met NASH heeft overgewicht of obesitas.

Diabetes type 2

Insulineresistentie en hoge bloedsuikers verhogen het risico aanzienlijk. Ongeveer 50-75% van mensen met diabetes type 2 heeft een vetlever, en 20-40% daarvan heeft NASH.

Metabool syndroom

Dit is een cluster van aandoeningen:

• Grote buikomvang (mannen > 102 cm, vrouwen > 88 cm)
• Hoge bloeddruk
• Hoge bloedsuikers of diabetes
• Lage HDL-cholesterol (goed cholesterol)
• Hoge triglyceriden

Hoe meer kenmerken aanwezig zijn, hoe hoger het risico op NASH.

Insulineresistentie

Ook zonder diabetes is insulineresistentie een sterke voorspeller van NASH. Cellen reageren slecht op insuline, waardoor vetten niet goed worden verwerkt.

Andere risicofactoren

• Leeftijd - risico neemt toe boven 50 jaar
• Geslacht - na de menopauze hebben vrouwen hoger risico
• Genetische aanleg - bepaalde genvarianten (zoals PNPLA3) verhogen het risico
• Etnische achtergrond - Latijns-Amerikanen en Aziaten hebben hoger risico
• Snel gewichtsverlies - zeer snelle afname kan NASH uitlokken
• Medicijnen - sommige geneesmiddelen (corticosteroïden, tamoxifen, amiodaron)
• Slaapapneu - herhaaldelijk lage zuurstof tijdens de slaap
• Schildklieraandoeningen - vooral hypothyreoïdie
• Polycysteus ovariumsyndroom (PCOS)

Symptomen van NASH

NASH wordt vaak de "stille leverziekte" genoemd, omdat de meeste mensen geen of weinig symptomen hebben. De aandoening wordt meestal per toeval ontdekt bij bloedonderzoek of een echo.

Vroege fase - meestal symptoomloos

In de beginfase geeft NASH zelden duidelijke klachten. Eventuele symptomen zijn vaag en niet-specifiek:

• Vermoeidheid - chronische moeheid, energietekort
• Zwakte - algemeen zwak of futloos gevoel
• Ongemak rechterbovenbuik - dof, drukkend gevoel onder de rechterribbenboog
• Verminderde eetlust
• Misselijkheid - vooral na vette maaltijden

Deze klachten zijn zo algemeen dat ze vaak niet aan de lever worden gekoppeld.

Gevorderde fase - bij fibrose of cirrose

Als NASH heeft geleid tot uitgebreide fibrose of cirrose, kunnen duidelijkere symptomen ontstaan:

Tekenen van leverschade

• Geelzucht - gele verkleuring van huid en ogen
• Ascites - vochtophoping in de buik, opgezette buik
• Oedeem - gezwollen benen en enkels
• Jeuk - over het hele lichaam
• Donkere urine
• Lichte ontlasting

Tekenen van ernstige leverinsufficiëntie

• Verwardheid - hepatische encefalopathie door ophoping van toxines
• Bloedingsneiging - gemakkelijk blauwe plekken, bloedend tandvlees
• Spiderangiomen - spinachtige bloedvaatjes op de huid
• Rode handpalmen - palmair erytheem
• Vergroot borstweefsel bij mannen - gynaecomastie

Wanneer symptomen optreden

Het kan 10-20 jaar duren voordat NASH tot ernstige leverschade leidt. Symptomen treden meestal pas op in gevorderde stadia. Daarom is screening bij risicogroepen belangrijk.

Diagnose van NASH

NASH diagnosticeren is uitdagend omdat symptomen vaak ontbreken. De diagnose wordt gesteld door verschillende onderzoeken te combineren.

Bloedonderzoek

Leverfunctietesten kunnen afwijkingen tonen:

• ALAT en ASAT - leverenzymen, verhoogd bij levercelbeschadiging (vaak ALAT > ASAT)
• GGT - gamma-glutamyltransferase, vaak verhoogd
• Alkalische fosfatase - kan licht verhoogd zijn
• Bilirubine - meestal normaal, verhoogd bij gevorderde schade
• Albumine - eiwitgehalte, daalt bij slechte leverfunctie

Belangrijk: normale leverwaarden sluiten NASH niet uit. 20-30% van mensen met NASH heeft normale bloedwaarden.

Andere bloedtesten:

• Glucose en HbA1c (diabetes screening)
• Lipidenprofiel (cholesterol en triglyceriden)
• Ferritine (ijzerstapeling)
• Schildklierfunctie
• Hepatitis B en C (om andere oorzaken uit te sluiten)

Beeldvormend onderzoek

Echografie (ultrasound)

Een echo kan vetstapeling in de lever aantonen. De lever ziet er "helderer" uit dan normaal (verhoogde echogeniciteit). Een echo kan echter niet betrouwbaar onderscheid maken tussen eenvoudige vetlever en NASH.

FibroScan (elastografie)

Dit is een speciale echografie die de stijfheid van de lever meet. Stijfheid duidt op fibrose (littekenweefsel). De test geeft twee waarden:

• CAP-score - mate van vetstapeling
• kPa-waarde - leversstijfheid (fibrose)

FibroScan is niet-invasief en goed bruikbaar voor follow-up.

MRI

MRI kan nauwkeurig vetstapeling en fibrose kwantificeren, maar is duur en minder toegankelijk. Wordt soms gebruikt in studieverband.

CT-scan

Kan vetstapeling tonen maar wordt minder vaak gebruikt voor NASH-diagnose vanwege stralingsbelasting.

Leverbiopsie - gouden standaard

Een leverbiopsie is momenteel de enige manier om NASH definitief vast te stellen en te onderscheiden van eenvoudige vetlever. Bij een biopsie wordt met een dunne naald een klein stukje leverweefsel (grootte van een rijstkorrel) verwijderd.

De patholoog beoordeelt onder de microscoop:

• Steatose - hoeveel levercellen vet bevatten
• Lobulaire ontsteking - ontstekingscellen in de lever
• Ballonering - gezwollen, beschadigde levercellen
• Fibrose - mate van littekenweefsel (stadium 0-4)

Er wordt een NAS-score (NAFLD Activity Score) berekend op basis van deze kenmerken. Een score van 5 of hoger duidt op NASH.

Wanneer wordt een leverbiopsie gedaan?

Niet iedereen met verdenking op NASH krijgt een biopsie. Een biopsie wordt overwogen bij:

• Blijvend verhoogde leverwaarden zonder duidelijke andere oorzaak
• Hoog risico op fibrose (diabetes, ernstige obesitas, leeftijd > 50)
• Onzekerheid over de diagnose
• Overweging om deel te nemen aan een medicijnonderzoek

Risico's van biopsie zijn klein maar bestaan: pijn, bloeding (0,5%), pneumothorax (doorboren longvlies). De procedure wordt onder lokale verdoving gedaan.

Niet-invasieve fibrose scores

Om te voorkomen dat iedereen een biopsie nodig heeft, zijn er scores ontwikkeld die fibrose inschatten op basis van bloedwaarden en klinische gegevens:

• FIB-4 score - berekend uit leeftijd, ALAT, ASAT en bloedplaatjes
• NAFLD Fibrosis Score - gebruikt leeftijd, BMI, diabetes, bloedplaatjes, albumine, ALAT/ASAT
• APRI score - ASAT en bloedplaatjes

Deze scores helpen om patiënten met laag versus hoog risico op gevorderde fibrose te identificeren.

NASH als risico voor levercirrose

Het belangrijkste gevaar van NASH is progressie naar fibrose en uiteindelijk cirrose. Dit proces verloopt geleidelijk over vele jaren.

Hoe ontstaat fibrose?

Als reactie op chronische ontsteking en levercelschade maakt het lichaam littekenweefsel (fibrose) aan. Dit is een poging om de schade te herstellen, maar het littekenweefsel functioneert niet als normaal leverweefsel. Bij aanhoudende ontsteking neemt de fibrose toe en verstoort de structuur van de lever.

Stadia van fibrose

Fibrose wordt ingedeeld in stadia (0-4):

• F0 - geen fibrose
• F1 - milde fibrose, alleen rond poortaders
• F2 - matige fibrose, littekenweefsel breidt uit
• F3 - gevorderde fibrose, brugvorming tussen zones
• F4 - cirrose, uitgebreide littekens met noduli (knobbels)

Risico op cirrose

Niet iedereen met NASH krijgt cirrose. De progressie varieert sterk:

• Ongeveer 20-25% van mensen met NASH ontwikkelt significante fibrose (F2 of hoger)
• Van deze groep ontwikkelt 10-15% cirrose over een periode van 10-20 jaar
• Sommige mensen blijven stabiel of verbeteren, vooral bij gewichtsverlies

Factoren die progressie versnellen

Het risico op progressie naar cirrose is hoger bij:

• Diabetes type 2 - verdubbelt het risico op fibrose progressie
• Ernstige obesitas - vooral BMI > 35
• Hogere leeftijd - boven 50-60 jaar
• Al aanwezige fibrose - F2 of hoger bij diagnose
• Aanhoudend hoge leverwaarden
• Lage bloedplaatjes - teken van gevorderde fibrose
• Metabool syndroom - meerdere risicofactoren tegelijk

Gevolgen van cirrose

Bij cirrose is de lever ernstig beschadigd en werkt slecht. Dit leidt tot complicaties:

• Portale hypertensie - hoge druk in poortader, kan bloedingen veroorzaken
• Ascites - vochtophoping in de buik
• Varices - spataderen in slokdarm en maag die kunnen bloeden
• Hepatische encefalopathie - verwardheid door ophoping van giftige stoffen
• Leverfalen - lever functioneert niet meer
• Leverkanker (HCC) - verhoogd risico, ongeveer 1-2% per jaar

Omkeerbaar of onomkeerbaar?

Fibrose in vroege stadia (F1-F2) is potentieel omkeerbaar bij gewichtsverlies en behandeling van risicofactoren. Gevorderde fibrose (F3) kan deels afnemen maar zelden volledig verdwijnen. Cirrose (F4) is grotendeels onomkeerbaar, maar verdere achteruitgang kan worden vertraagd.

Behandeling van NASH

Er is momenteel geen officieel goedgekeurd medicijn specifiek voor NASH. De behandeling richt zich op leefstijlverandering en het aanpakken van onderliggende risicofactoren.

Gewichtsverlies - de belangrijkste behandeling

Gewichtsverlies is de meest effectieve behandeling voor NASH. Onderzoek toont aan:

• 3-5% gewichtsverlies - vermindert vetstapeling in de lever
• 7-10% gewichtsverlies - vermindert ontsteking en kan fibrose doen afnemen
• > 10% gewichtsverlies - kan NASH volledig doen verdwijnen in ongeveer 90% van de gevallen

Het gewichtsverlies moet geleidelijk en blijvend zijn. Crashdiëten of zeer snel afvallen kunnen NASH juist verergeren.

Voeding bij NASH

Mediterraan dieet wordt het meest aanbevolen:

• Veel groenten, fruit, volkoren producten
• Vette vis (omega-3 vetzuren)
• Olijfolie als belangrijkste vet
• Noten en peulvruchten
• Beperkt rood vlees
• Weinig bewerkte producten

Specifieke voedingsadviezen:

• Vermijd toegevoegde suikers - vooral frisdrank, snoep, gebak
• Beperk fructose - kan leververvetting verergeren
• Vermijd verzadigde vetten - minder vet vlees, boter, room
• Beperk alcohol streng - ook bij niet-alcoholische vetlever is alcohol schadelijk
• Kies complexe koolhydraten - volkoren producten in plaats van wit brood/pasta
• Eet regelmatig - 3 maaltijden, vermijd tussendoor snacken

Overweeg een diëtist te raadplegen voor een persoonlijk voedingsplan.

Lichaamsbeweging

Beweging helpt op meerdere manieren:

• Vermindert levervet, ook zonder gewichtsverlies
• Verbetert insulinegevoeligheid
• Helpt bij gewichtsbeheersing
• Vermindert ontsteking

Aanbevolen beweging:

• Minstens 150 minuten matige intensiteit per week (bijv. stevig wandelen, fietsen)
• Of 75 minuten hoge intensiteit (hardlopen, intensief sporten)
• Krachttraining 2x per week
• Verminder zittijd - sta regelmatig op, beweeg tussendoor

Behandeling van diabetes en metabool syndroom

Diabetes goed instellen:

• Streef naar HbA1c < 7%
• Sommige diabetesmedicijnen kunnen ook NASH verbeteren (zie hieronder)

Behandel hoge bloeddruk:

• Streef naar < 140/90 mmHg (of lager bij diabetes)
• Kies liever ACE-remmers of ARB's boven andere bloeddrukverlagende middelen

Behandel cholesterol:

• Statines zijn veilig bij NASH en verminderen cardiovasculair risico
• Er is geen bewijs dat statines NASH verergeren

Medicamenteuze behandeling

Hoewel er geen officieel goedgekeurd NASH-medicijn is, kunnen bepaalde medicijnen helpen:

GLP-1 agonisten (diabetesmedicijnen)

Medicijnen zoals liraglutide, semaglutide, dulaglutide:

• Bevorderen gewichtsverlies
• Verbeteren insulinegevoeligheid
• Kunnen levervet en ontsteking verminderen
• Vooral nuttig bij mensen met diabetes type 2

Pioglitazon

Een diabetesmedicijn dat insulinegevoeligheid verbetert. Studies tonen aan dat het NASH kan verbeteren, maar bijwerkingen (gewichtstoename, vochtretentie, botbreuken) beperken het gebruik.

Vitamine E

In hoge dosis (800 IE per dag) kan vitamine E leverontsteking verminderen bij niet-diabeten met NASH. Het wordt niet aanbevolen bij diabetes of cirrose. Langdurig gebruik kan risico's hebben (verhoogde sterfte, prostaatkanker).

Experimentele medicijnen

Verschillende nieuwe medicijnen zijn in ontwikkeling:

• Resmetirom (schildklierhormoon receptor agonist) - veelbelovende resultaten
• FGF21-analogen
• PPAR-agonisten
• Anti-fibrotische middelen

Deze zijn nog niet standaard beschikbaar maar kunnen mogelijk in de toekomst goedgekeurd worden.

Stop schadelijke gewoonten

• Geen alcohol - zelfs bij "niet-alcoholische" vetlever is alcohol schadelijk
• Stop met roken - verergert leverschade en verhoogt risico op complicaties
• Vermijd onnodige medicijnen - overleg met je arts over leverbelastende medicijnen

Behandeling bij gevorderde cirrose

Bij cirrose richt de behandeling zich op:

• Voorkomen van verdere schade
• Screenen op complicaties (varices, leverkanker)
• Behandelen van complicaties als ze optreden
• Eventuele overweging van levertransplantatie bij eindstadium leverfalen

Prognose van NASH

De prognose van NASH varieert sterk en hangt af van verschillende factoren.

Overleving

Mensen met NASH hebben een verhoogd risico op sterfte vergeleken met de algemene bevolking:

• Eenvoudige vetlever - normale levensverwachting
• NASH zonder fibrose - licht verhoogd risico
• NASH met fibrose - sterfte 2-3x hoger dan gemiddeld
• NASH-cirrose - aanzienlijk verhoogde sterfte

Doodsoorzaken bij NASH

Mensen met NASH overlijden meestal niet aan leverziekte, maar aan:

1. Hart- en vaatziekten (40-50%) - hartinfarct, beroerte
2. Kanker (25-30%) - niet alleen leverkanker maar ook andere vormen
3. Leverziekte (10-15%) - leverfalen, bloeding, leverkanker

Dit benadrukt het belang van behandeling van het totale metabool syndroom, niet alleen de lever.

Progressie naar cirrose

Het risico op progressie is afhankelijk van het stadium bij diagnose:

• Mensen zonder fibrose bij diagnose hebben laag risico (< 5%) op cirrose binnen 10 jaar
• Mensen met al aanwezige fibrose (F2-F3) hebben 10-25% kans op cirrose binnen 10 jaar
• Bij cirrose is het risico op decompensatie (leverfalen) 3-5% per jaar

Leverkanker risico

NASH verhoogt het risico op hepatocellulair carcinoom (HCC, leverkanker):

• Bij NASH-cirrose: 1-2% per jaar risico op leverkanker
• Ook zonder cirrose is er een klein maar verhoogd risico (0,1-0,5% per jaar)
• NASH wordt een steeds belangrijkere oorzaak van leverkanker in westerse landen

Verbetering mogelijk

De prognose is niet vaststaand. NASH kan verbeteren of zelfs verdwijnen:

• Bij significant gewichtsverlies (> 10%) kan NASH in 90% verdwijnen
• Fibrose kan afnemen, vooral in vroege stadia (F1-F2)
• Zelfs bij cirrose kan verdere achteruitgang worden gestopt

Prognostische factoren

De prognose is slechter bij:

• Gevorderde fibrose (F3-F4) bij diagnose
• Diabetes type 2
• Ernstige obesitas (BMI > 35)
• Oudere leeftijd bij diagnose
• Aanhoudend ongezonde leefstijl

De prognose is beter bij:

• Vroege diagnose (geen fibrose)
• Significant gewichtsverlies
• Goede controle van diabetes en andere risicofactoren
• Gezonde leefstijl (voeding, beweging)

Veelgestelde vragen over NASH

Wat is het verschil tussen NAFLD en NASH?

NAFLD (eenvoudige vetlever) betekent alleen vetstapeling in de lever zonder ontsteking. NASH is een ernstigere vorm waarbij naast vetstapeling ook ontsteking en levercelschade optreden. NASH kan leiden tot leverfibrose en uiteindelijk cirrose, terwijl eenvoudige vetlever meestal onschuldig blijft.

Waarom heet NASH nu MASH?

Sinds 2023 is de naam officieel veranderd van NASH (Non-Alcoholic SteatoHepatitis) naar MASH (Metabolic Associated SteatoHepatitis). Deze nieuwe naam benadrukt beter dat de aandoening wordt veroorzaakt door metabole factoren zoals obesitas, insulineresistentie en diabetes. In de praktijk worden beide namen nog gebruikt.

Geeft NASH symptomen?

In de meeste gevallen geeft NASH geen of nauwelijks symptomen. Sommige mensen ervaren vage klachten zoals vermoeidheid, zwakte of een dof gevoel in de rechterbovenbuik. Pas bij gevorderde leverschade (fibrose of cirrose) ontstaan duidelijke symptomen zoals geelzucht, vochtophoping of verwardheid.

Hoe wordt NASH vastgesteld?

NASH wordt vermoed bij verhoogde leverwaarden in bloedonderzoek bij mensen met risicofactoren. Een echo of FibroScan kan vetstapeling en fibrose aantonen. Voor een definitieve diagnose is vaak een leverbiopsie nodig, waarbij een klein stukje leverweefsel onder de microscoop wordt onderzocht op tekenen van ontsteking en celschade.

Is NASH te genezen?

NASH is potentieel omkeerbaar in een vroeg stadium. Gewichtsverlies van 7-10% of meer kan de vetstapeling, ontsteking en zelfs fibrose doen afnemen. Dit vereist wel blijvende leefstijlverandering met gezonde voeding en voldoende beweging. Bij gevorderde cirrose is het leverweefsel blijvend beschadigd, maar verdere achteruitgang kan worden vertraagd.

Wat is het risico op levercirrose bij NASH?

Ongeveer 20-25% van de mensen met NASH ontwikkelt in de loop van jaren fibrose (littekenweefsel). Van deze groep ontwikkelt 10-15% uiteindelijk levercirrose. Het risico is hoger bij mensen met diabetes, ernstige obesitas, oudere leeftijd en gevorderde fibrose bij diagnose. Zonder behandeling kan het proces 10-20 jaar duren.

Kan ik alcohol drinken met NASH?

Nee, ook al heet het "niet-alcoholische" vetlever, alcohol is schadelijk voor een lever die al aangetast is. Alcohol verergert de leverschade en verhoogt het risico op fibrose en cirrose. Het advies is alcohol volledig te vermijden of zeer beperkt te houden (minder dan 1 eenheid per dag voor vrouwen, 2 voor mannen).

Zijn er medicijnen voor NASH?

Er is momenteel geen officieel goedgekeurd medicijn specifiek voor NASH. Wel kunnen bepaalde diabetesmedicijnen (GLP-1 agonisten, pioglitazon) en vitamine E helpen. Verschillende nieuwe medicijnen zijn in ontwikkeling. Leefstijlverandering met gewichtsverlies blijft de belangrijkste en meest effectieve behandeling.

Hoe vaak moet ik gecontroleerd worden bij NASH?

Dit hangt af van de ernst. Bij NASH zonder fibrose: bloedonderzoek en FibroScan elke 6-12 maanden. Bij fibrose of cirrose: controles elke 3-6 maanden, inclusief screening op leverkanker (echo + AFP bloedtest elke 6 maanden). Bespreek met je arts het beste controleplan voor jouw situatie.

Kan ik kinderen krijgen met NASH?

Ja, NASH is geen contra-indicatie voor zwangerschap. Wel is het belangrijk om voor de zwangerschap goed gecontroleerd te zijn, eventuele diabetes goed ingesteld te hebben, en eventuele leverbelastende medicijnen te bespreken met je arts. Bij cirrose moet de zwangerschap zorgvuldig worden begeleid.

Is NASH erfelijk?

NASH zelf is niet direct erfelijk, maar genetische aanleg speelt wel een rol. Bepaalde genvarianten (zoals PNPLA3, TM6SF2) verhogen de gevoeligheid voor NASH. Ook is er een familiale clustering van risicofactoren zoals obesitas en diabetes. Als meerdere familieleden NASH hebben, is extra aandacht voor leefstijl belangrijk.

Gerelateerde onderwerpen

• Terug naar overzicht vetlever
• GLP-1 medicijnen bij diabetes en gewichtsverlies
• Voeding en de alvleesklier
• Diabetes type 3c