Medische disclaimer: deze informatie vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een arts bij gezondheidsklachten.
Diagnose van diabetes type 1
De diagnose diabetes type 1 wordt gesteld via bloedonderzoek. Naast hoge bloedsuiker wordt specifiek gezocht naar auto-antilichamen en een laag C-peptide, om DT1 te onderscheiden van DT2 en andere diabetesvormen.
Bloedtests voor diagnose
| Test | Waarde bij DT1 | Uitleg |
|---|---|---|
| Nuchtere bloedsuiker | ≥7,0 mmol/L | Tweemaal gemeten |
| Willekeurige bloedsuiker + klachten | ≥11,1 mmol/L | Eenmalig voldoende |
| HbA1c | ≥48 mmol/mol | Gemiddelde 3 mnd |
| C-peptide | Laag/ondetecteerbaar | Maat voor eigen insuline |
| Auto-antilichamen | Positief | Bevestigt auto-immuun |
Auto-antilichamen
Auto-antilichamen bevestigen de auto-immuunaard van DT1:
- GADA (anti-GAD65): aanwezig bij 70–80% van nieuwe DT1
- IA-2A (anti-IA2): aanwezig bij 60–70%
- ZnT8A: aanwezig bij 60–80%
- IAA: insuline auto-antilichamen, met name bij kinderen
Eén of meer positieve antilichamen + hoge bloedsuiker = diagnose DT1.
C-peptide: eigen insulineproductie meten
C-peptide wordt samen met insuline aangemaakt door de alvleesklier. Een laag C-peptide bevestigt dat de alvleesklier nauwelijks insuline aanmaakt:
- DT1: C-peptide laag of ondetecteerbaar
- DT2: C-peptide normaal of verhoogd
- Nut: ook later bij twijfel DT1 vs DT2 of LADA
Onderscheid met andere diabetesvormen
Waarom het onderscheid belangrijk is:
- DT1 vs DT2: DT1 altijd insuline nodig. DT2: eerst leefstijl + pillen.
- DT1 vs LADA: LADA = auto-immuun DT1 bij volwassenen die lijkt op DT2. Antilichamen en C-peptide maken het verschil.
- DT1 vs DT3c: DT3c door alvleesklierziekte, geen antilichamen.
- DT1 vs MODY: MODY genetisch, geen antilichamen, familiepatroon.
Na de diagnose
Direct na diagnose:
- Opname ziekenhuis (zeker bij DKA)
- Start insulinetherapie
- Educatie door diabetesverpleegkundige
- Verwijzing naar internist-endocrinoloog
- Inschrijving diabetesteam
Veelgestelde vragen
Kan de diagnose worden gemist?
Ja, met name bij volwassenen (LADA) wordt DT1 soms als DT2 behandeld. Controle op antilichamen en C-peptide voorkomt dit.
Hoe lang duurt diagnose?
Bij acute klachten soms op dezelfde dag. Bloedsuiker + antilichamen geven snel uitsluitsel.
Moet ik andere familieleden laten testen?
Dit kan via TrialNet-screening (gratis onderzoeksprogramma). Eerstegraads familieleden hebben verhoogd risico.
Gerelateerde informatie
Laatst bijgewerkt: