Werk en ziekte bij alvleesklieraandoeningen

De impact op je werk

Alvleesklieraandoeningen kunnen op verschillende manieren je werkvermogen beïnvloeden.

Veelvoorkomende beperkingen

• Chronische pijn - maakt concentratie en fysieke arbeid lastig
• Vermoeidheid - je bent sneller moe en hebt minder energie
• Onvoorspelbaarheid - goede en slechte dagen wisselen elkaar af
• Spijsverteringsproblemen - frequent toiletbezoek, angst voor ongelukjes
• Medische afspraken - regelmatige controles en behandelingen
• Medicijnbijwerkingen - invloed op concentratie en reactievermogen
• Stressgevoeligheid - stress kan klachten verergeren

Type werk maakt verschil

Sommige banen zijn makkelijker vol te houden dan andere:

• Kantoorbaan - vaak goed te combineren met aanpassingen
• Fysiek werk - lastiger bij pijn en vermoeidheid
• Stressvol werk - kan klachten verergeren
• Flexibel werk - makkelijker aan te passen aan wisselende klachten
• Werk met vaste diensten - lastig bij onvoorspelbare klachten

Ziekmelding en rechten

Bij ziekte heb je rechten, maar ook verplichtingen. Het is belangrijk om deze te kennen.

Ziekmelding doen

Bij ziekte moet je:

• Je werkgever zo snel mogelijk informeren volgens afgesproken procedure
• Dit geldt ook bij langdurige ziekte of na operatie
• Ziekmelding moet je zelf doen, tenzij je hiertoe echt niet in staat bent
• Je hoeft geen diagnose te geven, alleen dat je ziek bent
• De bedrijfsarts kan wel medische informatie vragen

Loondoorbetaling bij ziekte

Als werknemer heb je recht op:

• Minimaal 70% van je loon gedurende maximaal 2 jaar
• Veel werkgevers betalen 100% door (staat in CAO of arbeidscontract)
• Dit geldt zowel bij acute ziekte als bij chronische aandoeningen
• Ook bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid blijft dit gelden

Verplichtingen tijdens ziekte

Je moet:

• Meewerken aan re-integratie - je best doen om terug te keren
• Contact onderhouden met werkgever en bedrijfsarts
• Komen op afspraken met bedrijfsarts
• Meewerken aan plan van aanpak
• Aangepast werk accepteren als dit redelijk is
• Advies van behandelend arts en bedrijfsarts opvolgen

Rol van de bedrijfsarts

De bedrijfsarts:

• Beoordeelt je arbeids(on)geschiktheid
• Geeft advies over mogelijkheden en beperkingen
• Helpt bij het opstellen van een plan van aanpak
• Staat tussen jou en werkgever in - onafhankelijk
• Heeft beroepsgeheim - werkgever krijgt geen diagnose
• Kan contact opnemen met je behandelend arts (met jouw toestemming)

Re-integratie na ziekte

Terugkeer naar werk gebeurt bij voorkeur geleidelijk via een re-integratietraject.

Het plan van aanpak

Binnen 6 weken na ziekmelding moet er een plan van aanpak komen:

• Hierin staan concrete doelen en afspraken
• Werkgever, werknemer en bedrijfsarts stellen dit samen op
• Het plan wordt regelmatig geëvalueerd en bijgesteld
• Je moet instemmen met het plan - weiger niet zonder goede reden

Fases van re-integratie

Re-integratie verloopt meestal in stappen:

• Fase 1: eigen werk bij eigen werkgever - je eigen baan, eventueel aangepast
• Fase 2: ander werk bij eigen werkgever - andere taken binnen het bedrijf
• Fase 3: eigen of ander werk bij andere werkgever - als bovenstaande niet lukt

Geleidelijke opbouw

Terugkeer gebeurt vaak stapsgewijs:

• Begin met enkele uren per dag
• Bouw geleidelijk op in uren en belasting
• Neem de tijd - te snel gaat vaak mis
• Evalueer regelmatig hoe het gaat
• Pas aan waar nodig
• Accepteer terugval - het verloop is niet lineair

Aanpassingen op het werk

Mogelijke aanpassingen om werk mogelijk te maken:

• Werktijden - flexibele of aangepaste werktijden
• Thuiswerken - deels of volledig
• Taken - minder zwaar, minder stressvol
• Werkplek - ergonomische aanpassingen
• Pauzes - extra rustmomenten of toiletbezoek
• Uren - parttime in plaats van fulltime

Communicatie op het werk

Open communicatie met je werkgever en collega's is belangrijk, maar kan ook lastig zijn.

Wat moet je vertellen?

Je bent niet verplicht alles te vertellen:

• Je hoeft je diagnose niet te delen als je dat niet wilt
• Wel moet je duidelijk zijn over je beperkingen en mogelijkheden
• Wees eerlijk over wat je wel en niet kunt
• Geef aan wat je nodig hebt om te kunnen werken
• Het helpt om uit te leggen dat klachten niet altijd zichtbaar zijn

Omgaan met collega's

Collega's reageren verschillend op ziekte:

• Sommigen zijn begripvol en ondersteunend
• Anderen begrijpen het niet of vinden het lastig
• Je kunt op onbegrip stuiten ("je ziet er toch goed uit")
• Werkdruk voor anderen kan leiden tot spanning
• Open communicatie kan helpen

Tips voor goede communicatie

• Wees duidelijk en concreet over wat je nodig hebt
• Geef tijdig aan als iets niet lukt
• Vraag om begrip, maar eis het niet
• Blijf professioneel, ook als anderen dat niet zijn
• Zoek bondgenoten - vaak zijn er meer begripvolle collega's dan je denkt
• Betrek HR of een vertrouwenspersoon bij problemen

Financiële regelingen

Als je niet of verminderd kunt werken, zijn er verschillende financiële regelingen.

Ziektewet (voor werknemers)

Als je in loondienst bent:

• Je werkgever betaalt je loon door tot 2 jaar
• Minimaal 70%, vaak meer volgens CAO
• Na 2 jaar volgt eventueel een WIA-uitkering
• Bij faillissement werkgever neemt UWV het over

WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen)

Na 2 jaar ziekte kun je in aanmerking komen voor WIA:

• IVA - bij volledige en blijvende arbeidsongeschiktheid (80-100%)
• WGA - bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid (35-80%)
• UWV keurt je en bepaalt mate van arbeidsongeschiktheid
• Hoogte uitkering is afhankelijk van mate van arbeidsongeschiktheid
• Bij WGA wordt gekeken naar restverdiencapaciteit

Wajong (voor jonggehandicapten)

Als je voor je 18e of tijdens studie arbeidsongeschikt werd:

• Uitkering voor jongeren die nooit volledig hebben kunnen werken
• Hoogte afhankelijk van mate van arbeidsongeschiktheid
• Aanvraag via UWV
• Ook hier wordt re-integratie gestimuleerd

Zelfstandigen zonder personeel (ZZP)

Als ZZP'er heb je minder sociale zekerheid:

• Geen automatische ziektewet
• Je kunt vrijwillig een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten
• Na 1 jaar arbeidsongeschiktheid mogelijk recht op bijstand
• Overweeg een verzekering voordat je ziek wordt

Aanvullende regelingen

• Zorgtoeslag - om zorgkosten betaalbaarder te maken
• Toeslagen huur, kinderen - afhankelijk van inkomen
• Gemeentelijke regelingen - bijzondere bijstand voor specifieke kosten
• Kwijtschelding gemeentelijke belastingen - bij laag inkomen

Praktische tips

Een aantal concrete tips om werk en ziekte beter te combineren:

Op het werk

• Plan zware taken op momenten dat je meestal meer energie hebt
• Neem regelmatig korte pauzes
• Heb altijd pancreasenzym supplementen bij je
• Weet waar de toiletten zijn
• Neem snacks mee voor kleine maaltijden
• Communiceer tijdig als iets niet lukt
• Vraag om hulp als je die nodig hebt

Energiemanagement

• Bespaar energie waar mogelijk - ook thuis
• Plan rust in na werkdagen
• Accepteer dat je minder sociale energie hebt
• Kies je prioriteiten - je kunt niet alles
• Luister naar je lichaam

Administratie

• Bewaar alle medische informatie en correspondentie
• Noteer afspraken met werkgever en bedrijfsarts
• Houd een dossier bij van je re-integratietraject
• Vraag altijd om schriftelijke bevestiging van afspraken
• Meld wijzigingen in je situatie tijdig

Als je niet meer kunt werken

Soms is terugkeer naar werk niet meer mogelijk. Dit is een ingrijpende realisatie.

Emotionele impact

Niet meer kunnen werken heeft grote impact:

• Verlies van identiteit en doel
• Financiële zorgen
• Gevoel van waardeloosheid
• Missen van sociale contacten
• Schuldgevoel tegenover collega's en werkgever

Zoek professionele hulp om dit te verwerken. Zie ook de pagina over mentale gezondheid.

Nieuwe invulling vinden

Zonder werk kun je toch betekenis vinden:

• Vrijwilligerswerk binnen je mogelijkheden
• Hobby's en creatieve bezigheden
• Studie of cursussen
• Lotgenoten helpen
• Tijd voor familie en vrienden
• Focus op kwaliteit van leven in plaats van productiviteit

Financiële planning

• Inventariseer je inkomen en uitgaven
• Maak gebruik van alle toeslagen waar je recht op hebt
• Vraag gemeentelijke regelingen aan
• Overweeg schuldhulpverlening bij financiële problemen
• Schakel een sociaal raadsman in bij complexe zaken

Waar kun je hulp krijgen?

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Er zijn verschillende organisaties die kunnen helpen.

Bedrijfsmaatschappelijk werk

• Praktische hulp en begeleiding bij arbeidsre-integratie
• Bemiddeling bij problemen met werkgever
• Advies over financiële regelingen
• Vaak gratis via je werkgever

Vakbond

• Belangenbehartiging bij conflicten
• Juridisch advies
• Kennis van CAO-afspraken
• Ondersteuning bij bezwaarprocedures

Sociaal raadslieden

• Gratis advies over uitkeringen en toeslagen
• Hulp bij aanvragen en bezwaarschriften
• Te vinden bij gemeenten of welzijnsorganisaties

UWV

• Informatie over regelingen
• Keuringen en beoordelingen
• Re-integratieondersteuning
• Website: uwv.nl

Patiëntenverenigingen

• Ervaringen van lotgenoten
• Praktische tips
• Belangenbehartiging

Zie ook de pagina over patiëntenverenigingen.

Samenvatting

Een alvleesklieraandoening kan grote gevolgen hebben voor je werk, van tijdelijke uitval tot blijvende beperkingen. Het is belangrijk om je rechten en mogelijkheden te kennen en tijdig de juiste stappen te zetten.

Belangrijke aandachtspunten:

• Meld je ziekte altijd tijdig bij je werkgever
• Je hebt recht op loondoorbetaling tot 2 jaar
• Werk mee aan re-integratie, maar forceer niet
• Communiceer open over wat je wel en niet kunt
• Vraag om werkplekaanpassingen waar nodig
• Bouw werk geleidelijk op na ziekte of operatie
• Bewaar alle administratie en correspondentie
• Zoek tijdig hulp bij problemen of vragen
• Bij blijvende arbeidsongeschiktheid: aanvraag WIA
• Maak gebruik van alle toeslagen en regelingen

Werk en ziekte combineren is niet altijd gemakkelijk, maar met de juiste aanpassingen, ondersteuning en communicatie is het voor veel mensen wel mogelijk om (deels) aan het werk te blijven.

Gerelateerde pagina's

• Leven met alvleesklieraandoeningen
• Leven met chronische pancreatitis
• Herstel na operatie
• Mentale gezondheid
• Steun van naasten