Voeding bij GLP-1 medicijnen: wat je moet weten
Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Bespreek voedingsaanpassingen altijd met je arts of diëtist.
Bij gebruik van GLP-1 medicijnen zoals Ozempic en Mounjaro is je voeding extra belangrijk. Deze medicijnen verminderen je eetlust en je eet automatisch minder. Maar wat je wél eet, maakt het verschil tussen gezond afvallen en spierverlies.
Waarom is voeding belangrijk bij GLP-1?
GLP-1 medicijnen zorgen ervoor dat je veel minder honger hebt en je maag sneller vol voelt. Dit leidt tot gewichtsverlies, wat vaak het doel is. Maar er zijn risico's:
- Spierverlies: Bij snel afvallen verlies je niet alleen vet maar ook spieren, tenzij je genoeg eiwit eet
- Tekorten: Minder eten betekent minder vitamines en mineralen, tenzij je bewust kiest
- Misselijkheid: Bepaalde voedingsmiddelen verergeren de bijwerkingen
De juiste voeding helpt je om gezond af te vallen en bijwerkingen te beperken.
Eiwitrijk eten: de basis
Het belangrijkste advies is: eet genoeg eiwit. Eiwit is cruciaal om je spiermassa te behouden tijdens het afvallen.
Hoeveel eiwit heb je nodig?
De algemene richtlijn bij GLP-1 gebruik:
- 1,2 tot 1,5 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag
- Voorbeeld: weeg je 80 kg? Dan heb je 96-120 gram eiwit per dag nodig
Goede eiwitbronnen
- Magere eiwitten: kip, kalkoen, vis, magere kwark, Greek yoghurt
- Eieren: gekookt, als omelet, roerei
- Peulvruchten: linzen, kikkererwten, bruine bonen
- Tofu en tempeh (plantaardig)
- Magere kaas: hüttenkäse, 30+ kaas
Probeer bij elke maaltijd en snack eiwit op te nemen.
Kleinere porties, vaker eten
Door GLP-1 is je maag sneller vol. Pas je eetpatroon daarop aan:
- Kleinere maaltijden: je hebt minder nodig om verzadigd te zijn
- Meerdere momenten: 4-5 kleine maaltijden werkt vaak beter dan 3 grote
- Stop op tijd: luister naar je verzadigingsgevoel en eet niet verder
Dit voorkomt dat je te vol zit en misselijk wordt.
Eet langzaam
Neem de tijd voor je maaltijden:
- Kauw goed: minstens 20 keer per hap
- Leg je bestek neer: tussen happen door
- Minimaal 20 minuten per maaltijd
Langzaam eten geeft je lichaam de tijd om verzadiging te signaleren en voorkomt misselijkheid.
Wat wel eten
Focus op deze voedingsmiddelen:
Magere eiwitten
- Kipfilet, kalkoen
- Witte vis (kabeljauw, tilapia), vette vis (zalm, makreel) in matige hoeveelheden
- Magere kwark, Greek yoghurt
- Eieren
Groenten
- Alle groenten zijn goed
- Gekookt of gestoomd bij voorkeur (makkelijker verteerbaar)
- Bladgroenten: spinazie, sla, andijvie
- Kruisbloemige groenten: broccoli, bloemkool (kunnen bij sommigen gasvorming geven)
Volkoren producten
- Volkoren brood, pasta, rijst
- Havermout
- Quinoa
Gezonde vetten (matig)
- Avocado (kleine hoeveelheden)
- Noten en zaden (handjevol)
- Olijfolie (voor bereiden)
Wat vermijden of beperken
Deze voedingsmiddelen kunnen bijwerkingen verergeren:
Vet voedsel
- Frituurolie, gefrituurde snacks
- Vette sauzen, room
- Vette kaas, volle melk
Vet voedsel vertraagt de maagontlediging verder en kan misselijkheid verergeren.
Suiker en geraffineerde koolhydraten
- Snoep, gebak, koek
- Frisdrank, vruchtensap
- Wit brood, witte pasta
Deze geven veel calorieën maar weinig voedingsstoffen.
Alcohol
- Beperk alcohol sterk of vermijd het
- Alcohol geeft lege calorieën
- Kan misselijkheid verergeren
- Risico op hypoglykemie (lage bloedsuiker) bij diabetes
Zeer kruidige of pittige gerechten
Kunnen maagklachten verergeren bij gevoelige personen.
Tips bij misselijkheid
Veel mensen ervaren misselijkheid als bijwerking, vooral in het begin. Deze voedingstips helpen:
Wat helpt tegen misselijkheid
- Koude of lauwe voeding: wordt vaak beter verdragen dan warm eten
- Droge crackers of toast: kan 's ochtends helpen
- Gemberwater of gemberthee: natuurlijk middel tegen misselijkheid
- Kleine beetjes eten: liever 6 kleine momenten dan 3 grote maaltijden
- Niet gaan liggen na eten: blijf minstens 1-2 uur rechtop zitten
Wat misselijkheid verergert
- Vette, zware maaltijden
- Grote porties
- Sterk geurend voedsel
- Te snel eten
Hydratatie: genoeg drinken
Voldoende vocht is cruciaal:
- Drink minstens 1,5 tot 2 liter water per dag
- Spreidt dit over de dag (niet alles tegelijk)
- Drink tussen maaltijden door, niet tijdens het eten (kan je vol gevoel verergeren)
- Kies voor water, thee zonder suiker, bouillon
- Vermijd suikerhoudende dranken en frisdrank
Goede hydratatie voorkomt ook constipatie, een andere mogelijke bijwerking.
Supplementen overwegen
Omdat je minder eet, is het risico op tekorten groter. Bespreek met je arts of diëtist of je supplementen nodig hebt:
Mogelijke supplementen
- Multivitamine: basis om tekorten te voorkomen
- Vitamine B12: vooral bij sterk verminderde voedselinname
- Vitamine D en calcium: voor botgezondheid
- IJzer: als je weinig vlees eet
- Eiwitshakes: als je eiwitbehoefte moeilijk haalt via voeding
Belangrijk: Start nooit zomaar supplementen. Overleg altijd eerst, want teveel kan ook schadelijk zijn.
Voorbeelddag: wat je zou kunnen eten
Een voorbeeld van hoe je dag eruit zou kunnen zien. Dit is een richtlijn, pas aan naar jouw behoeften en smaak:
| Moment | Voedsel | Waarom |
|---|---|---|
| Ontbijt | Greek yoghurt met bessen en een handvol amandelen | Eiwitrijk, vezels, gezonde vetten |
| Tussendoor | Gekookt ei of handje ongezouten noten | Eiwit, voorkomt honger |
| Lunch | Volkoren wrap met kip, sla, tomaat, en hüttenkäse | Eiwit, vezels, groenten |
| Tussendoor | Magere kwark met komkommer | Lichte eiwitsnack |
| Avondeten | Gegrilde vis (zalm) met broccoli en quinoa | Eiwit, omega-3, vezels |
| Avond (optie) | Klein schaaltje magere kwark of glas (soja)melk | Extra eiwit als je nog niet genoeg hebt |
Let op: Dit is een voorbeeld. Porties zullen bij GLP-1 gebruik waarschijnlijk kleiner zijn. Luister naar je lichaam.
Diëtist inschakelen
Een diëtist kan je enorm helpen bij GLP-1 gebruik:
- Persoonlijk voedingsplan: afgestemd op jouw behoeften, smaak en leefstijl
- Controle op eiwitinname: zorgen dat je genoeg binnenkrijgt
- Bijhouden van voedingsstoffen: tekorten vroegtijdig opsporen
- Aanpassen bij bijwerkingen: voeding aanpassen als je last hebt van misselijkheid of andere klachten
- Begeleiding op lange termijn: gezonde gewichtsafname en gewichtsbehoud
Vraag je huisarts om een verwijzing naar een diëtist. Dit wordt vaak (deels) vergoed door de zorgverzekering.
Combineren met beweging
Naast voeding is beweging cruciaal om spiermassa te behouden:
- Krachttraining: 2-3 keer per week (helpt spieren te behouden)
- Wandelen, fietsen: dagelijks bewegen
- Combinatie cardio en kracht: optimaal voor gezondheid
De combinatie van eiwitrijk eten en krachttraining geeft het beste resultaat voor spieropbouw en -behoud tijdens afvallen.
Samenvatting: de belangrijkste tips
- Eet genoeg eiwit: 1,2-1,5 gram per kg lichaamsgewicht
- Kleinere porties, vaker eten: 4-5 kleine maaltijden
- Eet langzaam: kauw goed, neem de tijd
- Focus op magere eiwitten, groenten, volkoren
- Vermijd vet voedsel, suiker, alcohol
- Drink genoeg water: 1,5-2 liter per dag
- Overweeg supplementen: in overleg met arts of diëtist
- Schakel een diëtist in: voor persoonlijke begeleiding
- Beweeg regelmatig: krachttraining + cardio
Gerelateerde pagina's
Bronnen
- Wilding, J.P.H., et al. (2021). Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide. Diabetes Obes Metab.
- Parrott, J., et al. (2017). American Society for Metabolic and Bariatric Surgery Integrated Health Nutritional Guidelines. Surg Obes Relat Dis, 13(5), 727-741.
- Mechanick, J.I., et al. (2020). Clinical Practice Guidelines for the Perioperative Nutrition, Metabolic, and Nonsurgical Support of Patients Undergoing Bariatric Procedures. Endocr Pract, 26(Suppl 2), 1-199.
- Voedingscentrum. (2023). Eiwitten: hoeveel heb je nodig. www.voedingscentrum.nl
Laatst bijgewerkt: