Hoe werken GLP-1 medicijnen? Het werkingsmechanisme uitgelegd

Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies.

GLP-1 medicijnen zoals Ozempic en Mounjaro werken op meerdere plekken in het lichaam. Op deze pagina leggen we uit hoe deze medicijnen precies werken.

Wat is GLP-1?

GLP-1 staat voor glucagon-like peptide-1. Dit is een hormoon dat je lichaam van nature aanmaakt in de L-cellen van je dunne darm. Het wordt afgegeven na het eten, als reactie op voedsel in je darmen.

Het natuurlijke GLP-1 wordt zeer snel afgebroken door een enzym genaamd DPP-4. Hierdoor is het effect maar kort. GLP-1 medicijnen zijn aangepaste versies die veel langer werken - van uren tot een hele week.

Werking op de alvleesklier

De belangrijkste werking is op de alvleesklier, specifiek op de eilandjes van Langerhans:

Stimulatie van insulineafgifte

GLP-1 bindt aan receptoren op de bètacellen en stimuleert deze om insuline af te geven. Dit gebeurt alleen wanneer de bloedsuiker hoog is (glucose-afhankelijk). Dit verklaart waarom het risico op hypo's lager is dan bij sommige andere diabetesmedicijnen.

Remming van glucagonafgifte

Glucagon is het tegenovergestelde van insuline - het verhoogt de bloedsuiker. GLP-1 remt de afgifte van glucagon door de alfacellen, wat helpt om de bloedsuiker te verlagen.

Mogelijk effect op bètacellen

In laboratoriumstudies is gezien dat GLP-1 mogelijk:

  • De groei van bètacellen stimuleert
  • De overleving van bètacellen verbetert
  • De dood van bètacellen (apoptose) remt

Of deze effecten ook bij mensen optreden is nog niet zeker.

Werking op de maag

GLP-1 vertraagt de maagontlediging. Dit betekent dat voedsel langer in de maag blijft voordat het naar de dunne darm gaat.

Effecten hiervan:

  • Geleidelijker bloedsuikerstijging na het eten
  • Langer vol gevoel (verzadiging)
  • Misselijkheid als bijwerking (vooral bij start)

Werking op de hersenen

GLP-1 receptoren zitten ook in de hersenen, met name in gebieden die eetlust en verzadiging reguleren (hypothalamus). Effecten:

  • Verminderd hongergevoel
  • Snellere verzadiging
  • Minder verlangen naar voedsel

Dit is de hoofdreden waarom GLP-1 medicijnen zo effectief zijn voor gewichtsverlies.

Samenvatting van effecten

Locatie Effect Resultaat
Alvleesklier (bètacellen) Meer insuline bij hoge bloedsuiker Lagere bloedsuiker
Alvleesklier (alfacellen) Minder glucagon Lagere bloedsuiker
Maag Langzamere ontlediging Geleidelijker bloedsuiker, vol gevoel
Hersenen Minder honger, meer verzadiging Gewichtsverlies

GLP-1 + GIP: Mounjaro

Mounjaro (tirzepatide) werkt op twee receptoren tegelijk:

  • GLP-1 receptoren (zoals hierboven beschreven)
  • GIP receptoren (glucose-dependent insulinotropic polypeptide)

GIP is een ander darmhormoon dat ook de insulineafgifte stimuleert. De combinatie lijkt effectiever te zijn dan GLP-1 alleen.

Gerelateerde pagina's

Bronnen

  • Drucker, D.J. (2018). Mechanisms of action and therapeutic application of glucagon-like peptide-1. Cell Metabolism, 27(4), 740-756.
  • Nauck, M.A., et al. (2021). GLP-1 receptor agonists in the treatment of type 2 diabetes. Diabetes Obes Metab.

Laatst bijgewerkt: