Hoe werken GLP-1 medicijnen? Het werkingsmechanisme uitgelegd
Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies.
GLP-1 medicijnen zoals Ozempic en Mounjaro werken op meerdere plekken in het lichaam. Op deze pagina leggen we uit hoe deze medicijnen precies werken.
Wat is GLP-1?
GLP-1 staat voor glucagon-like peptide-1. Dit is een hormoon dat je lichaam van nature aanmaakt in de L-cellen van je dunne darm. Het wordt afgegeven na het eten, als reactie op voedsel in je darmen.
Het natuurlijke GLP-1 wordt zeer snel afgebroken door een enzym genaamd DPP-4. Hierdoor is het effect maar kort. GLP-1 medicijnen zijn aangepaste versies die veel langer werken - van uren tot een hele week.
Werking op de alvleesklier
De belangrijkste werking is op de alvleesklier, specifiek op de eilandjes van Langerhans:
Stimulatie van insulineafgifte
GLP-1 bindt aan receptoren op de bètacellen en stimuleert deze om insuline af te geven. Dit gebeurt alleen wanneer de bloedsuiker hoog is (glucose-afhankelijk). Dit verklaart waarom het risico op hypo's lager is dan bij sommige andere diabetesmedicijnen.
Remming van glucagonafgifte
Glucagon is het tegenovergestelde van insuline - het verhoogt de bloedsuiker. GLP-1 remt de afgifte van glucagon door de alfacellen, wat helpt om de bloedsuiker te verlagen.
Mogelijk effect op bètacellen
In laboratoriumstudies is gezien dat GLP-1 mogelijk:
- De groei van bètacellen stimuleert
- De overleving van bètacellen verbetert
- De dood van bètacellen (apoptose) remt
Of deze effecten ook bij mensen optreden is nog niet zeker.
Werking op de maag
GLP-1 vertraagt de maagontlediging. Dit betekent dat voedsel langer in de maag blijft voordat het naar de dunne darm gaat.
Effecten hiervan:
- Geleidelijker bloedsuikerstijging na het eten
- Langer vol gevoel (verzadiging)
- Misselijkheid als bijwerking (vooral bij start)
Werking op de hersenen
GLP-1 receptoren zitten ook in de hersenen, met name in gebieden die eetlust en verzadiging reguleren (hypothalamus). Effecten:
- Verminderd hongergevoel
- Snellere verzadiging
- Minder verlangen naar voedsel
Dit is de hoofdreden waarom GLP-1 medicijnen zo effectief zijn voor gewichtsverlies.
Samenvatting van effecten
| Locatie | Effect | Resultaat |
|---|---|---|
| Alvleesklier (bètacellen) | Meer insuline bij hoge bloedsuiker | Lagere bloedsuiker |
| Alvleesklier (alfacellen) | Minder glucagon | Lagere bloedsuiker |
| Maag | Langzamere ontlediging | Geleidelijker bloedsuiker, vol gevoel |
| Hersenen | Minder honger, meer verzadiging | Gewichtsverlies |
GLP-1 + GIP: Mounjaro
Mounjaro (tirzepatide) werkt op twee receptoren tegelijk:
- GLP-1 receptoren (zoals hierboven beschreven)
- GIP receptoren (glucose-dependent insulinotropic polypeptide)
GIP is een ander darmhormoon dat ook de insulineafgifte stimuleert. De combinatie lijkt effectiever te zijn dan GLP-1 alleen.
Gerelateerde pagina's
Bronnen
- Drucker, D.J. (2018). Mechanisms of action and therapeutic application of glucagon-like peptide-1. Cell Metabolism, 27(4), 740-756.
- Nauck, M.A., et al. (2021). GLP-1 receptor agonists in the treatment of type 2 diabetes. Diabetes Obes Metab.
Laatst bijgewerkt: