Mounjaro (tirzepatide): de nieuwste GLP-1/GIP medicijn
✓ Medisch gereviewd door Redactie Alvleesklier.eu — bijgewerkt:
Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij klachten altijd je huisarts of specialist.
Mounjaro (tirzepatide) is een tweevoudig hormoonagonist die tegelijkertijd GLP-1 en GIP receptoren activeert, als eerste in zijn soort. Het is goedgekeurd voor de behandeling van diabetes type 2 en wordt in Nederland ook als Zepbound voor gewichtsverlies ingezet. In klinische studies behaalde Mounjaro een gemiddeld gewichtsverlies van 15-22% en een HbA1c-daling tot 2,4%, vaak beter dan bestaande GLP-1 medicijnen zoals Ozempic.
Wat is Mounjaro?
Mounjaro is de merknaam voor tirzepatide, een medicijn gemaakt door farmaceut Eli Lilly. Het is goedgekeurd in Europa (2022) en Nederland voor de behandeling van diabetes type 2.
Basisgegevens
- Werkzame stof: Tirzepatide
- Type: GLP-1 en GIP receptor agonist (twincretine)
- Toediening: Wekelijkse injectie onder de huid
- Indicaties: Diabetes type 2, gewichtsverlies
- Fabrikant: Eli Lilly
- Beschikbaar in Nederland: Ja, op recept
Wat maakt Mounjaro uniek?
Mounjaro is de eerste goedgekeurde "twincretine" of dubbele incretine-agonist. Dit betekent dat het niet alleen op GLP-1 receptoren werkt (zoals Ozempic), maar ook op GIP-receptoren. GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide) is een ander darmhormoon dat de insulineafgifte stimuleert.
Door deze dubbele werking is Mounjaro in studies effectiever gebleken dan alleen GLP-1 medicijnen.
Tirzepatide: de eerste echte twincretine
Het woord "twincretine" verwijst naar de twee incretine-hormonen die tirzepatide nabootst: GLP-1 (glucagon-like peptide-1) en GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide). Semaglutide (Ozempic, Wegovy) werkt alleen op GLP-1 receptoren, maar tirzepatide was de eerste molecule die beide receptoren activeerde met een enkel medicijn.
Dit onderscheid is wetenschappelijk interessant: hoewel GIP in isolatie een relatief bescheiden effect heeft op gewicht, lijkt de combinatie van GLP-1 en GIP te resulteren in een synergetisch effect waarbij het gewichtsverlies groter is dan wanneer je de twee effecten afzonderlijk zou optellen. Wetenschappers denken dat dit te maken heeft met de manier waarop GIP de gevoeligheid van de GLP-1 receptor kan vergroten.
Hoe werkt Mounjaro?
Mounjaro werkt via twee mechanismen tegelijk:
1. GLP-1 receptor activatie
Net als andere GLP-1 medicijnen stimuleert Mounjaro de GLP-1 receptoren. Dit leidt tot:
- Verhoogde insulineafgifte bij hoge bloedsuiker
- Verminderde glucagonafgifte
- Vertraagde maagontlediging
- Verminderde eetlust via de hersenen
2. GIP receptor activatie
GIP is een hormoon dat net als GLP-1 in de darmen wordt geproduceerd na het eten. Activatie van GIP-receptoren zorgt voor:
- Extra stimulatie van insulineafgifte
- Mogelijk verbeterd vetmetabolisme
- Mogelijk beschermend effect op bètacellen
- Mogelijk extra effect op verzadiging
Synergie tussen GLP-1 en GIP
De combinatie van GLP-1 en GIP lijkt meer te doen dan de som der delen. Studies suggereren dat de dubbele werking leidt tot:
- Betere bloedsuikercontrole dan GLP-1 alleen
- Meer gewichtsverlies dan GLP-1 alleen
- Mogelijk minder bijwerkingen bij dezelfde effectiviteit
Waarvoor wordt Mounjaro gebruikt?
Diabetes type 2
Mounjaro is goedgekeurd voor de behandeling van diabetes type 2 bij volwassenen, als aanvulling op dieet en beweging. Het kan worden voorgeschreven:
- Wanneer metformine niet voldoende werkt
- In combinatie met andere diabetesmedicijnen
- In combinatie met insuline
Gewichtsverlies (Zepbound)
In de VS is tirzepatide ook goedgekeurd onder de naam Zepbound specifiek voor gewichtsverlies bij mensen met obesitas. Lees meer over Zepbound.
Let op: Net als andere GLP-1 medicijnen is Mounjaro niet geschikt voor diabetes type 1 of diabetes type 3c.
Dosering en gebruik
Standaard doseerschema
De dosering wordt geleidelijk opgebouwd:
- Week 1-4: 2,5 mg per week (startdosis)
- Week 5-8: 5 mg per week
- Week 9-12: 7,5 mg per week (optioneel)
- Week 13-16: 10 mg per week (optioneel)
- Week 17-20: 12,5 mg per week (optioneel)
- Week 21+: 15 mg per week (maximale dosis)
De dosering wordt aangepast op basis van effectiviteit en verdraagbaarheid. Niet iedereen heeft de maximale dosis nodig.
Beschikbare doseringen
Mounjaro is beschikbaar in voorgevulde pennen met de volgende doseringen:
- 2,5 mg
- 5 mg
- 7,5 mg
- 10 mg
- 12,5 mg
- 15 mg
Hoe injecteren?
- Eenmaal per week op een vaste dag
- Injecteer in buik, bovenbeen of bovenarm
- Kan met of zonder voedsel worden genomen
- Bewaar de pen in de koelkast (2-8°C)
Hoe effectief is Mounjaro?
Mounjaro heeft indrukwekkende resultaten laten zien in klinische studies:
Bloedsuikercontrole
In de SURPASS-studies:
- HbA1c daling van gemiddeld 2,0-2,5% (meer dan met Ozempic)
- Tot 97% van de patiënten bereikt een HbA1c onder 7%
- Tot 62% bereikt een HbA1c onder 5,7% (normaal niveau)
Gewichtsverlies
In de SURMOUNT-1 studie (bij mensen zonder diabetes):
- Gemiddeld gewichtsverlies van 15-22% van het lichaamsgewicht
- Bij de hoogste dosis (15 mg): gemiddeld 22,5% gewichtsverlies
- Meer dan een derde van de deelnemers verloor meer dan 25% van hun gewicht
Bloedsuikercontrole in SURPASS-studies
Het SURPASS-klinische studieprogramma omvatte vijf grote fase-3-studies met meer dan 7000 deelnemers. De kernresultaten:
- SURPASS-2 (versus semaglutide 1 mg): Mounjaro 15 mg gaf 2,46% HbA1c-daling versus 1,86% bij semaglutide
- SURPASS-3 (versus insuline degludec): Mounjaro betere HbA1c-daling met minder gewichtstoename
- SURPASS-4 (hoog hart-vaatrisico): Mounjaro verlaagde HbA1c meer dan insuline glargine
- Meer dan 80% van de deelnemers bereikte de doelwaarde van HbA1c onder 7%
Vergelijking met Ozempic en Wegovy
In directe vergelijkingsstudies (SURPASS-2) was Mounjaro consistent effectiever dan Ozempic voor zowel bloedsuikercontrole als gewichtsverlies over alle doseringen. Dit maakt Mounjaro een sterke keuze voor mensen die zowel HbA1c-controle als significante gewichtsafname willen bereiken.
Bijwerkingen van Mounjaro
De bijwerkingen van Mounjaro zijn vergelijkbaar met die van andere GLP-1 medicijnen, hoewel ze bij sommige mensen minder ernstig lijken te zijn.
Zeer vaak voorkomend (meer dan 10%)
- Misselijkheid - vaak tijdelijk, vooral bij dosisverhoging
- Diarree
- Verminderde eetlust
Vaak voorkomend (1-10%)
- Braken
- Obstipatie
- Buikpijn
- Opgeblazen gevoel
- Reflux
- Vermoeidheid
- Reacties op de injectieplaats
- Haarverlies (bij snel gewichtsverlies)
Zeldzaam maar ernstig
- Pancreatitis - ontsteking van de alvleesklier
- Galblaasproblemen - galstenen, galblaaontsteking
- Allergische reacties
- Hypoglykemie - vooral bij combinatie met insuline of sulfonylureumderivaten
Tips om bijwerkingen van Mounjaro te verminderen
De meeste bijwerkingen van Mounjaro zijn maag-darm gerelateerd en het sterkst aanwezig bij het starten of ophogen van de dosis. De volgende tips kunnen helpen:
- Eet kleine, frequente maaltijden en vermijd grote porties in één keer
- Vermijd vettig, zwaar of sterk gekruid voedsel in de eerste weken
- Drink voldoende water gedurende de dag (minimaal 1,5 liter)
- Eet langzaam en kauw goed om de maagontlediging te bevorderen
- Vraag je arts om de dosisverhoging te vertragen als bijwerkingen hinderlijk zijn
- Sommige mensen ervaren minder misselijkheid als ze de injectie geven voor het slapengaan
Lees meer over Mounjaro bijwerkingen en hoe je ermee omgaat.
Wanneer direct contact opnemen met een arts?
- Ernstige buikpijn die niet overgaat
- Aanhoudend braken
- Tekenen van een allergische reactie
Mounjaro en de alvleesklier
Net als andere GLP-1 medicijnen werkt Mounjaro direct op de alvleesklier. Hier is wat je moet weten:
Werking op de alvleesklier
Mounjaro stimuleert de bètacellen in de alvleesklier via twee wegen (GLP-1 én GIP). Dit leidt tot:
- Verhoogde insulineafgifte bij hoge bloedsuiker
- Mogelijk beschermend effect op bètacellen
- Verminderde glucagonafgifte
Risico op pancreatitis
Net als bij andere GLP-1 medicijnen is er discussie over het risico op pancreatitis:
- In klinische studies was het risico niet significant verhoogd
- Er zijn wel individuele gevallen gemeld
- De bijsluiter waarschuwt voor dit risico
- Het is onduidelijk of de dubbele werking (GLP-1 + GIP) het risico beïnvloedt
Lees meer over GLP-1 medicijnen en pancreatitis.
Mounjaro bij alvleesklieraandoeningen
Er is nog weinig specifieke informatie over Mounjaro bij mensen met alvleesklieraandoeningen. Over het algemeen gelden dezelfde voorzorgsmaatregelen als bij andere GLP-1 medicijnen:
- Na acute pancreatitis: voorzichtigheid geboden, overleg met arts
- Bij chronische pancreatitis: over het algemeen afgeraden
- Bij diabetes type 3c: insuline is meestal de betere keuze
Lees meer over GLP-1 medicijnen bij alvleesklieraandoeningen.
Wat te doen als je klachten hebt die kunnen wijzen op pancreatitis?
De symptomen van pancreatitis bij gebruik van Mounjaro kunnen zijn:
- Ernstige, aanhoudende pijn in de bovenbuik, soms uitstralend naar de rug
- Misselijkheid en braken die niet overgaan
- Koorts en rillingen
- Opgezwollen of gevoelige buik
Let op: Bij deze klachten, stop direct met Mounjaro en neem onmiddellijk contact op met een arts of ga naar de spoedeisende hulp.
Mounjaro vs Ozempic vs Wegovy
| Kenmerk | Mounjaro | Ozempic | Wegovy |
|---|---|---|---|
| Werkzame stof | Tirzepatide | Semaglutide | Semaglutide |
| Receptoren | GLP-1 + GIP | GLP-1 | GLP-1 |
| Max. dosis | 15 mg/week | 2 mg/week | 2,4 mg/week |
| Indicatie | Diabetes, (gewichtsverlies) | Diabetes | Gewichtsverlies |
| Gem. HbA1c daling | 2,0-2,5% | 1,5-2,0% | N.v.t. |
| Gem. gewichtsverlies | 15-22% | 5-10% | 15-17% |
| Fabrikant | Eli Lilly | Novo Nordisk | Novo Nordisk |
Wanneer kiezen voor Mounjaro?
- Als je zowel diabetes als overgewicht hebt
- Als Ozempic onvoldoende effectief is
- Als je maximaal gewichtsverlies wilt bereiken
- Als je de beste bloedsuikercontrole wilt
Praktische overwegingen bij Mounjaro
Wie schrijft Mounjaro voor?
Mounjaro wordt voorgeschreven door internisten, diabetologen en huisartsen voor de behandeling van diabetes type 2. Voor gebruik bij gewichtsverlies (off-label in Nederland) is doorgaans een verwijzing naar een internist of bariatrisch specialist nodig.
Mounjaro bij overgewicht zonder diabetes (off-label)
In Nederland schrijven sommige artsen Mounjaro off-label voor bij mensen met ernstig overgewicht die geen diabetes hebben, maar dit wordt niet vergoed door de zorgverzekering. De kosten bedragen circa 200-350 euro per maand zonder vergoeding, afhankelijk van de dosering.
Voor vergoed gebruik bij gewichtsverlies is Wegovy (semaglutide 2,4 mg) vooralsnog de betere route, mits aan de vergoedingscriteria wordt voldaan.
Mounjaro combineren met andere medicijnen
Mounjaro kan worden gecombineerd met diverse andere diabetesmedicijnen:
- Metformine: Meest voorkomende combinatie, verhoogt het effect
- SGLT2-remmers (flozines): Goede aanvulling, extra hart-nierbescherming
- Basale insuline: Kan worden gecombineerd; insulinedosis moet worden aangepast
- Sulfonylurea: Extra waakzaamheid voor hypoglykemie vereist
Reizen met Mounjaro
Mounjaro moet worden bewaard in de koelkast (2-8 graden Celsius). Op reis kan de pen maximaal 21 dagen op kamertemperatuur worden bewaard. Vergeet bij reizen door tijdzones niet dat "eenmaal per week" op basis van kalenderdag werkt, niet op een exact tijdstip.
Veelgestelde vragen over Mounjaro
Is Mounjaro beter dan Ozempic?
In klinische studies liet Mounjaro betere resultaten zien voor zowel bloedsuikercontrole als gewichtsverlies. Of het "beter" is hangt af van je persoonlijke situatie, bijwerkingen en wat vergoed wordt. Bespreek dit met je arts.
Hoeveel val je af met Mounjaro?
In studies met mensen zonder diabetes verloren deelnemers gemiddeld 15-22% van hun lichaamsgewicht, afhankelijk van de dosering. Sommige mensen verliezen meer dan 25% van hun gewicht.
Wordt Mounjaro vergoed?
Mounjaro wordt in Nederland vergoed voor diabetes type 2 onder bepaalde voorwaarden (meestal als metformine niet voldoende werkt). Voor gewichtsverlies zonder diabetes wordt het niet vergoed.
Wat zijn de verschillen in bijwerkingen tussen Mounjaro en Ozempic?
De bijwerkingen zijn vergelijkbaar (misselijkheid, diarree, buikpijn). Sommige studies suggereren dat de maag-darmbijwerkingen bij Mounjaro iets minder ernstig zijn, maar dit varieert per persoon.
Kan ik overstappen van Ozempic naar Mounjaro?
Ja, dat kan. Je arts zal bepalen met welke dosering je start. Meestal begin je met de laagste dosis Mounjaro, ook als je al een hogere dosis Ozempic gebruikte.
Is Mounjaro veilig voor de alvleesklier?
Voor de meeste mensen is Mounjaro veilig. Als je een alvleesklieraandoening hebt of hebt gehad, bespreek dit met je arts. Lees meer.
Meer over Mounjaro
Gerelateerde pagina's
Andere GLP-1 medicijnen
GLP-1 en de alvleesklier
Bronnen
- European Medicines Agency. Mounjaro - Product Information. EMA/2022.
- Jastreboff, A.M., et al. (2022). Tirzepatide once weekly for the treatment of obesity. NEJM, 387(3), 205-216.
- Frías, J.P., et al. (2021). Tirzepatide versus semaglutide once weekly in patients with type 2 diabetes. NEJM, 385(6), 503-515.
- Rosenstock, J., et al. (2021). Efficacy and safety of a novel dual GIP and GLP-1 receptor agonist tirzepatide. Lancet, 398(10295), 143-155.
- Eli Lilly. Mounjaro bijsluiter en productinformatie.
- Farmacotherapeutisch Kompas. Tirzepatide. Zorginstituut Nederland.
Laatst bijgewerkt: