De stand van het onderzoek

Het onderzoek naar alvleesklieraandoeningen heeft de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen. Wereldwijd werken onderzoekers aan betere diagnostiek, effectievere behandelingen en uiteindelijk preventie van ernstige aandoeningen zoals alvleesklierkanker. Op deze pagina's bieden we een overzicht van de belangrijkste onderzoeksgebieden en recente doorbraken.

Waarom is onderzoek zo belangrijk?

Alvleesklierkanker is een van de dodelijkste vormen van kanker, met een vijfjaarsoverleving van slechts 10-12%. Dit komt vooral doordat de ziekte vaak pas in een laat stadium wordt ontdekt, wanneer behandeling beperkt mogelijk is. Onderzoek richt zich daarom op verschillende fronten tegelijk:

  • Vroege detectie - Methoden ontwikkelen om alvleesklierkanker eerder op te sporen, wanneer behandeling nog effectief kan zijn
  • Betere behandelingen - Nieuwe chemotherapieregimes, immunotherapie en gerichte therapieën
  • Screening hoogrisicogroepen - Identificeren wie verhoogd risico loopt en baat heeft bij regelmatige controle
  • Genetisch onderzoek - Begrijpen welke genmutaties leiden tot alvleesklieraandoeningen
  • Kwaliteit van leven - Verbeteren van de zorg voor patiënten met chronische pancreatitis en na pancreasoperaties

Veelbelovende ontwikkelingen

Liquid biopsies voor vroege detectie

Een van de meest veelbelovende onderzoeksgebieden is de ontwikkeling van bloedtesten die alvleesklierkanker in een vroeg stadium kunnen opsporen. Deze zogenaamde liquid biopsies detecteren circulerend tumor-DNA (ctDNA) of andere biomarkers in het bloed. Hoewel deze testen nog niet klaar zijn voor routinematig gebruik, tonen klinische studies steeds betere resultaten.

Immunotherapie

Immunotherapie heeft revolutionaire resultaten geboekt bij sommige kankersoorten, maar alvleesklierkanker bleek tot nu toe resistent. Onderzoekers begrijpen nu beter waarom: de tumor creëert een beschermende micro-omgeving die immuuncellen buiten houdt. Nieuwe combinatietherapieën proberen deze barrière te doorbreken.

Gepersonaliseerde geneeskunde

Door het genetische profiel van een tumor te analyseren, kunnen artsen steeds vaker behandelingen op maat voorschrijven. Patiënten met specifieke mutaties (zoals BRCA1/2) kunnen baat hebben bij PARP-remmers, een klasse medicijnen die eerder al succesvol was bij borstkanker.

Nederlandse onderzoekscentra

Nederland speelt een belangrijke rol in het internationale pancreasonderzoek. Het Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG) coördineert onderzoek tussen alle academische centra, wat heeft geleid tot belangrijke studies zoals de PREOPANC-trials voor neoadjuvante behandeling en de PACAP-studie voor vroege detectie.

De belangrijkste onderzoekscentra in Nederland zijn verbonden aan de universitair medische centra in Amsterdam (Amsterdam UMC), Rotterdam (Erasmus MC), Utrecht (UMC Utrecht), Groningen (UMCG), Leiden (LUMC), Nijmegen (Radboudumc) en Maastricht (MUMC+).

Hoe kunt u bijdragen?

Patiënten kunnen op verschillende manieren bijdragen aan onderzoek:

  • Deelname aan klinische trials - Veel studies zoeken deelnemers voor nieuwe behandelingen
  • Biobank donatie - Weefsel- en bloeddonaties zijn essentieel voor onderzoek
  • Patiëntenpanels - Meedenken over onderzoeksrichtingen en patiëntbelangen
  • Fondsenwerving - Organisaties zoals Stichting Pancreatitis en Alvleesklierkanker Onderzoek Nederland financieren onderzoek

Vraag uw arts

Als u geïnteresseerd bent in deelname aan onderzoek, bespreek dit dan met uw behandelend arts. Zij kunnen u informeren over lopende studies waarvoor u mogelijk in aanmerking komt.

Laatst bijgewerkt: