Onderzoek in Nederland
Nederland heeft een sterke traditie in pancreasonderzoek en speelt internationaal een vooraanstaande rol. De samenwerking tussen alle academische centra, gecoördineerd door landelijke samenwerkingsverbanden, zorgt ervoor dat grote aantallen patiënten kunnen deelnemen aan studies. Dit leidt tot betrouwbaardere resultaten en snellere vooruitgang.
Landelijke samenwerkingsverbanden
Dutch Pancreatic Cancer Group (DPCG)
De Dutch Pancreatic Cancer Group is een samenwerkingsverband van alle ziekenhuizen in Nederland die patiënten met alvleesklierkanker behandelen. De DPCG coördineert landelijke klinische trials en heeft geleid tot belangrijke studies zoals de PREOPANC-trials voor neoadjuvante behandeling.
De DPCG zorgt ook voor kwaliteitsregistratie: alle pancreaspatiënten worden geregistreerd in een landelijke database, waardoor de kwaliteit van zorg gemonitord en verbeterd kan worden.
Dutch Pancreatitis Study Group (DPSG)
De Dutch Pancreatitis Study Group richt zich specifiek op onderzoek naar acute en chronische pancreatitis. Deze groep heeft belangrijke studies gepubliceerd over de behandeling van acute pancreatitis, inclusief de PANTER en TENSION trials die de behandeling wereldwijd hebben beïnvloed.
Academische centra
De volgende universitair medische centra doen actief onderzoek naar alvleesklieraandoeningen:
Amsterdam UMC (locatie AMC en VUmc)
Het Amsterdam UMC is een van de grootste centra voor pancreasonderzoek in Nederland. Onderzoekslijnen omvatten:
- Vroege detectie en screening van hoogrisicogroepen
- Minimaal invasieve pancreaschirurgie
- Endoscopische interventies bij pancreatitis
- Biomarker-onderzoek
- Kwaliteit van leven na pancreasoperaties
Erasmus MC Rotterdam
Het Erasmus MC heeft een groot pancreasoncologisch programma met focus op:
- Chirurgische innovaties
- Neoadjuvante behandelstrategieën
- Tumorbiologie en genetica
- Palliatieve zorg
UMC Utrecht
Het UMC Utrecht is leidend in meerdere onderzoeksgebieden:
- Acute pancreatitis (PANTER trial, TENSION trial)
- Endoscopische necrosectomie
- Step-up benadering bij geïnfecteerde necrose
Radboudumc Nijmegen
Het Radboudumc focust op:
- Erfelijke pancreaskanker en genetische screening
- Immunotherapie-onderzoek
- Pancreas-eilandjestransplantatie
LUMC Leiden
Het LUMC is actief in:
- Chirurgisch onderzoek
- Radiotherapie-innovaties
- Translationeel onderzoek
UMCG Groningen
Het UMCG doet onderzoek naar:
- Pancreascysten en IPMN
- Endoscopische diagnostiek
- Regionale zorgoptimalisatie
Maastricht UMC+
Het MUMC+ richt zich op:
- Metabole aspecten van pancreasziekte
- Diabetes na pancreasoperaties
- Grensoverschrijdende samenwerking (Euregionale zorg)
Belangrijke lopende studies
PREOPANC-trials
De PREOPANC-trials onderzoeken de optimale volgorde van behandeling bij alvleesklierkanker. PREOPANC-1 toonde aan dat chemotherapie plus bestraling vóór de operatie voordelen biedt. PREOPANC-2 en PREOPANC-3 onderzoeken verdere optimalisatie.
PACAP (Parelsnoer Alvleesklierkanker)
PACAP is een landelijke biobank en database die weefsel en bloed verzamelt van alle patiënten met alvleesklieraandoeningen. Dit materiaal wordt gebruikt voor onderzoek naar biomarkers en nieuwe behandelingen.
DPCG Quality Registry
Alle patiënten met alvleesklierkanker worden geregistreerd in een kwaliteitsregistratie. Dit maakt het mogelijk om de kwaliteit van zorg te monitoren en te verbeteren.
Hoe kunt u bijdragen aan onderzoek?
Patiënten kunnen op verschillende manieren bijdragen:
Deelname aan klinische trials
Als u behandeld wordt voor een alvleesklieraandoening, vraag dan uw arts of er studies zijn waarvoor u in aanmerking komt. Deelname is altijd vrijwillig en u krijgt uitgebreide informatie voordat u beslist.
Biobank donatie
Bij veel ziekenhuizen wordt tijdens reguliere behandeling gevraagd of overtollig weefsel en bloed bewaard mag worden voor onderzoek. Deze donaties zijn van onschatbare waarde voor wetenschappelijk onderzoek.
Patiëntenpanels
Steeds vaker worden patiënten betrokken bij het opzetten van onderzoek. Patiëntenfederatie Nederland en ziekte-specifieke organisaties bieden mogelijkheden om mee te denken.
Fondsenwerving
Organisaties die onderzoek financieren:
- KWF Kankerbestrijding
- Maag Lever Darm Stichting
- Stichting Alvleesklierkanker Nederland
- ZonMw (overheidsfinanciering)
Meer informatie
Voor meer informatie over lopende studies kunt u terecht bij uw behandelend arts of op de websites van de samenwerkingsverbanden. Het Nederlands Trial Register (trialregister.nl) biedt een overzicht van alle klinische studies in Nederland.
Gerelateerde onderwerpen
- Nieuwe behandelingen in ontwikkeling
- Klinische trials
- Behandelcentra Nederland
- Vroege detectie-onderzoek
Laatst bijgewerkt: