Feestdagen met een alvleesklierdieet

Algemene tips voor alle feestdagen

Mentale voorbereiding

• Accepteer dat het anders is - je feestdag ziet er anders uit dan vroeger, en dat is oké
• Focus op de mensen - feestdagen gaan om samen zijn, niet alleen om eten
• Maak je eigen tradities - creëer nieuwe rituelen die bij je situatie passen
• Wees trots op jezelf - je doet wat nodig is voor je gezondheid
• Geen schuldgevoel - je hoeft je niet schuldig te voelen over wat je niet kunt eten

Praktische voorbereiding

• Plan je maaltijden vooruit
• Communiceer met familie over je dieet
• Bied aan om gerechten mee te brengen of te helpen koken
• Bereid alternatieven voor traditionele gerechten
• Vergeet je enzymen niet (dubbel checken!)
• Heb een back-up plan als er weinig geschikt eten is

Op de dag zelf

• Eet vooraf een klein tussendoortje
• Neem kleine porties van geschikte gerechten
• Eet langzaam en geniet van elk hapje
• Blijf hydrateren met water
• Luister naar je lichaam - stop als je vol zit
• Zoek afleiding in activiteiten en gesprekken

Kerst en Kerstdiner

Uitdagingen bij kerst

• Traditionele kerstdiners zijn vaak erg vetrijk
• Veel gebak, chocolade en vette hapjes
• Sociale druk om "gezellig mee te doen"
• Meerdere dagen achter elkaar feestelijk eten
• Alcohol is overal aanwezig

Vetarme alternatieven voor kerstdiner

Voorgerecht

• In plaats van paté: magere kippensoep met vermicelli
• In plaats van zalm met room: gestoomde zalm met citroen en dille
• Groene salade met citroendressing (geen olie)
• Tomatensoep (zelfgemaakt zonder room)

Hoofdgerecht

• Kalkoen of kip uit de oven
  • Zonder vel
  • Gevuld met kruiden, citroenen en ui
  • Op een bed van groenten
  • Magere jus gemaakt van het braadvocht (vet afscheppen)
• Varkenshaas
  • Gekruid met rozemarijn en knoflook
  • In de oven op bakpapier
  • Met cranberry compote
• Gegrilde visfilet
  • Kabeljauw of zeebaars
  • Met verse kruiden

Bijgerechten

• Gekookte aardappelen met peterselie
• Zoete aardappel uit de oven (zonder olie)
• Geroosterde spruitjes met balsamico
• Gestoomde haricots verts
• Geroosterde wortel en pastinaak
• Rode kool (zelfgemaakt zonder spek)

Nagerecht

• Fruit salade met verse munt
• Sorbet (citroen, framboos, mango)
• Gebakken appel uit de oven met kaneel
• Meringues
• Magere vla met fruit

Omgaan met kerstgebak en chocolade

• Accepteer dat je dit niet kunt eten
• Zorg voor vetarme alternatieven: fruit, waterijs
• Focus op de kerstsfeer, niet op het gebak
• Neem je eigen traktatie mee die je wel kunt eten
• Geen "ach één hapje kan geen kwaad" - dat kan wel kwaad

Oud en nieuw

Uitdagingen

• Traditioneel veel gefrituurde oliebollen
• Veel alcohol
• Veel vette snacks en hapjes
• Lang opblijven (moeilijk bij vermoeidheid)

Vetarme alternatieven

In plaats van oliebollen

• Appelflappen uit de oven (zonder bladerdeeg, op bakpapier)
• Gepofte appels met kaneel en rozijnen
• Wijnbollen of magere meringues
• Fruit fondue (zonder chocolade, met magere yoghurt-dip)

Geschikte hapjes

• Groentesticks met magere yoghurt dip
• Magere crackers met tomaat en basilicum
• Gegrilde kip sate (zonder pindasaus)
• Sushi
• Fruit spiesjes

Dranken

• Alcoholvrije bubbels (let op suiker)
• Water met fruit en munt
• Verse vruchtensappen
• Koffie en thee
• Geen alcohol - ook niet "voor het nieuwe jaar"

Pasen

Uitdagingen

• Chocolade eieren overal
• Paasbranch met veel vette producten
• Lamsvlees (vaak vet)

Vetarme paasideeën

Paasontbijt/brunch

• Magere yoghurt met fruit
• Wit brood met magere beleg (kipfilet, kalkoen)
• Gekookte eieren (1 per persoon)
• Vers fruit salade
• Magere crackers met tomaat

Paas hoofdgerecht

• In plaats van lamsbout: kalkoenrollade uit de oven
• Of: gegrilde kipfilet met rozemarijn
• Of: visfilet met citroen
• Gekookte aardappelen met peterselie
• Lente groenten: asperges (gestoomd), doperwten, worteltjes

Chocolade alternatief

• Kleine paaseitjes van marsepein (weinig, wel suiker)
• Zelfgemaakte "eieren" van magere yoghurt (bevroren in vormpjes)
• Focus op de paasspellen en activiteiten
• Geef jezelf een non-food cadeau

Sinterklaas

Uitdagingen

• Pepernoten, chocoladeletters, banketletters
• Alle snoepgoed is vetrijk
• Wekenlange verleiding in winkels

Vetarme alternatieven

• In plaats van pepernoten: kruidnoten (ook niet ideaal, maar minder vet)
• In plaats van chocoladeletter: marsepein letter (klein stukje)
• In plaats van banketletter: amandelspijs zonder bladerdeeg (klein stukje)
• Schuimpjes en meringues zijn vetarm
• Focus op surprises - maak leuke cadeaus in plaats van snoep

Sinterklaas avond menu

• Zelfde principes als andere feestdagen
• Gegrild vlees of vis
• Gekookte aardappelen
• Veel groenten
• Fruit als nagerecht in plaats van snoep

Verjaardagen

Je eigen verjaardag

• Jij bepaalt het menu - kies wat je kunt eten
• Alternatief voor taart:
  • Vruchtenschaal met fruit fondue (magere yoghurt)
  • Sorbet taart
  • Pavlova (meringue taart met fruit en magere yoghurt)
  • Of: kies voor non-food traktatie
• Vertel gasten vooraf dat je vetarm eet
• Zorg voor alternatieven voor jezelf bij de borrel

Verjaardag van anderen

• Eet vooraf iets kleins
• Breng je eigen tussendoortje mee (fruit, rijstwafels)
• Neem één symbolisch hapje taart (als je dat risico wilt nemen)
• Of sla taart over - focus op viering
• Blijf niet te lang als er alleen ongezonde opties zijn

Omgaan met emoties en teleurstelling

Het is normaal om je teleurgesteld te voelen

• Verdriet om wat je niet kunt eten is begrijpelijk
• Rouw om je "oude leven" is deel van het proces
• Jaloezie naar anderen die wel alles kunnen eten is menselijk
• Deze gevoelens mogen er zijn

Manieren om ermee om te gaan

• Praat erover - met partner, vriend, therapeut
• Geef jezelf tijd - het went, maar dat kost tijd
• Zoek steun - online forums, patiëntenverenigingen
• Focus op wat je wel kunt - niet op beperkingen
• Vier anders - bedenk nieuwe tradities
• Wees trots - je zorgt goed voor jezelf

Communicatie met familie

Wat te zeggen

• "Ik moet vanwege mijn alvleesklier strikt vetarm eten"
• "Dit is medisch noodzakelijk, geen dieetkeuze"
• "Ik kan ziek worden van vet eten"
• "Ik waardeer jullie begrip enorm"

Bij moeilijke reacties

• "Doe niet zo moeilijk" - "Dit is medisch noodzakelijk"
• "Eén hapje kan geen kwaad" - "Helaas wel, ik kan er echt ziek van worden"
• "Je bent wel streng voor jezelf" - "Mijn arts heeft dit voorgeschreven"
• "Dat arme jou" - "Het went, en ik voel me beter zo"

Hulp vragen

• "Kunnen we samen het menu bedenken?"
• "Mag ik een gerecht meebrengen dat ik kan eten?"
• "Kan de kalkoen zonder boter bereid worden?"
• "Zouden er ook magere opties kunnen zijn?"

Na de feestdag

Als het goed ging

• Vier je succes - je hebt het gedaan!
• Noteer wat goed werkte voor volgend jaar
• Bedank mensen die je geholpen hebben
• Wees trots op jezelf

Als je toch iets fouts hebt gegeten

• Geen paniek - het gebeurt
• Ga terug naar je normale dieet
• Eet de volgende dagen extra licht
• Leer ervan voor de volgende keer
• Geen schuldgevoel - ga verder

Als je klachten hebt

• Rust en ontspan
• Drink voldoende water
• Eet zeer licht de komende dagen
• Bij aanhoudende klachten: contact met arts

Samenvatting

• Feestdagen zijn uitdagend maar haalbaar met goede voorbereiding
• Focus op mensen en sfeer, niet alleen op eten
• Maak vetarme versies van traditionele gerechten
• Communiceer duidelijk over je dieet met familie
• Breng eigen alternatieven mee als back-up
• Geen alcohol - ook niet "voor de gezelligheid"
• Creëer nieuwe tradities die bij je situatie passen
• Wees trots op jezelf - je zorgt goed voor je gezondheid
• Teleurstelling mag er zijn, maar laat het je niet isoleren

Gerelateerde pagina's

• Voeding overzicht
• Uit eten tips
• Voedingstips
• Gezonde recepten
• Weekmenu pancreatitis
• Alcohol en alvleesklier

Bronnen

• Maag Lever Darm Stichting - Feestdagen en dieet
• Nederlandse Vereniging van Diëtisten - Sociaal eten
• Pancreatitis patiëntenvereniging - Ervaringen