Reflux (GERD): oorzaken, symptomen en behandeling

Laatst bijgewerkt: december 2025

Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij aanhoudende klachten altijd je huisarts.

Reflux, of gastro-oesofageale refluxziekte (GERD), is een chronische aandoening waarbij maaginhoud regelmatig terugvloeit naar de slokdarm. Ongeveer 10-20% van de bevolking heeft last van reflux. Hoewel de symptomen vervelend zijn, is de aandoening goed te behandelen.

Wat is reflux?

Tussen de slokdarm en maag bevindt zich een sluitspier: de onderste slokdarmsfincter. Deze spier opent om voedsel door te laten en sluit daarna weer om te voorkomen dat maaginhoud terugvloeit. Bij reflux werkt deze spier niet goed, waardoor zure maaginhoud terugvloeit naar de slokdarm.

Iedereen heeft wel eens reflux (zuurbranden). We spreken van GERD wanneer:

  • Je minimaal 2x per week last hebt van refluxsymptomen
  • De klachten je dagelijks leven beïnvloeden
  • Er schade is ontstaan aan de slokdarm

Oorzaken van reflux

Problemen met de sluitspier

  • Verzwakte sfincter: de spier sluit niet goed af
  • Tijdelijke ontspanning: de spier ontspant op verkeerde momenten
  • Hiatus hernia: deel van de maag puilt door het middenrif omhoog

Risicofactoren

  • Overgewicht: verhoogde druk op de maag, sterkste risicofactor
  • Zwangerschap: hormonale veranderingen en druk op de maag
  • Roken: verzwakt de sluitspier
  • Voeding: vet, gekruid, zuur voedsel; chocolade; pepermunt
  • Alcohol: ontspant de spier en irriteert
  • Medicijnen: calciumblokkers, nitraten, sommige antidepressiva
  • Stress: kan symptomen verergeren

Symptomen van reflux

Typische symptomen

  • Zuurbranden: brandend gevoel achter het borstbeen, opstijgend naar de keel
  • Regurgitatie: zure of bittere vloeistof in de mond
  • Pijn op de borst: kan lijken op hartklachten
  • Klachten erger bij liggen: of na maaltijden

Atypische symptomen

Reflux kan ook klachten buiten de slokdarm veroorzaken:

  • Chronische hoest: vooral 's nachts
  • Heesheid: door irritatie van de stembanden
  • Keelpijn: gevoel van brok in de keel (globusgevoel)
  • Astma-achtige klachten: piepende ademhaling
  • Tanderosie: slijtage van tandglazuur
  • Slecht ruikende adem: (halitosis)
  • Oorpijn: uitstralend via de keel

Mogelijke complicaties

Onbehandelde chronische reflux kan leiden tot:

  • Oesofagitis: ontsteking van de slokdarm door herhaalde blootstelling aan zuur
  • Strictuur: vernauwing van de slokdarm door littekenweefsel
  • Barrett-oesofagus: verandering van het slijmvlies, verhoogt risico op slokdarmkanker
  • Slokdarmzweer: open wond in de slokdarmwand

Deze complicaties zijn zeldzaam en ontstaan vooral bij langdurige, ernstige reflux zonder behandeling.

Diagnose

De diagnose wordt vaak gesteld op basis van de symptomen. Bij twijfel of bij alarmsymptomen kan aanvullend onderzoek nodig zijn:

  • Gastroscopie: camera-onderzoek om de slokdarm en maag te bekijken, eventueel met biopsie
  • 24-uurs pH-meting: meten van de zuurgraad in de slokdarm gedurende 24 uur
  • Impedantiemeting: detecteert ook niet-zure reflux
  • Manometrie: meten van de druk en werking van de slokdarmspieren

Behandeling van reflux

Leefstijlaanpassingen

Dit is de basis van de behandeling:

  • Afvallen bij overgewicht
  • Kleinere maaltijden, langzamer eten
  • Niet eten 3 uur voor het slapen
  • Hoofd omhoog bij slapen (10-15 cm)
  • Vermijd triggerende voedingsmiddelen
  • Stop met roken
  • Beperk alcohol
  • Geen strakke kleding rond middel

Medicijnen

  • Antacida: voor snelle verlichting (Rennie, Gaviscon)
  • H2-blokkers: mildere zuurremming (ranitidine, famotidine)
  • Protonpompremmers (PPI's): meest effectief (omeprazol, pantoprazol, esomeprazol) - vaak 4-8 weken kuur

Na een succesvolle PPI-kuur wordt vaak geprobeerd af te bouwen of naar de laagste effectieve dosis te gaan.

Chirurgie

Bij een kleine groep patiënten die niet reageert op medicijnen kan een operatie overwogen worden:

  • Fundoplicatie: het bovenste deel van de maag wordt om de slokdarm gewikkeld om de sluitspier te versterken
  • LINX-procedure: een ring van magneetjes wordt rond de sfincter geplaatst

Reflux en GLP-1 medicijnen

GLP-1 medicijnen zoals Ozempic en Wegovy vertragen de maagontlediging. Dit kan refluxklachten verergeren bij sommige mensen, maar bij anderen juist verminderen doordat ze minder eten.

Lees meer over reflux bij GLP-1 gebruik.

Wanneer naar de arts?

Raadpleeg je huisarts bij:

  • Klachten die langer dan 2 weken aanhouden
  • Regelmatig terugkerende klachten
  • Onvoldoende effect van vrij verkrijgbare medicijnen

Direct naar arts bij alarmsymptomen:

  • Slikproblemen (dysfagie)
  • Pijnlijk slikken (odynofagie)
  • Ongewild gewichtsverlies
  • Bloedbraken of zwarte ontlasting
  • Bloedarmoede
  • Aanhoudend braken

Gerelateerde onderwerpen

Bronnen

  • Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Maagklachten.
  • Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Richtlijn gastro-oesofageale refluxziekte.
  • Katz PO, et al. (2022). ACG Clinical Guideline: Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease. Am J Gastroenterol.
  • Eusebi LH, et al. (2018). Global prevalence of GERD. Gut.

Laatst bijgewerkt: