Maagklachten: oorzaken, symptomen en behandeling

Laatst bijgewerkt: december 2025

Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij aanhoudende klachten altijd je huisarts of specialist.

Maagklachten zijn zeer veelvoorkomend en kunnen variëren van milde ongemakken tot ernstige aandoeningen. De maag is een essentieel orgaan in je spijsverteringsstelsel, nauw verbonden met de alvleesklier en andere buikorganen. Problemen met de maag kunnen daarom ook effecten hebben op of verward worden met alvleesklieraandoeningen.

Op deze pagina vind je een compleet overzicht van de meest voorkomende maagklachten, hun oorzaken, symptomen en behandelmogelijkheden.

Inhoudsopgave

Wat zijn maagklachten?

Maagklachten is een verzamelnaam voor alle klachten die te maken hebben met de maag en het bovenste deel van het spijsverteringskanaal. De medische term hiervoor is dyspepsie. Deze klachten kunnen variëren van:

  • Brandend gevoel in de bovenbuik of achter het borstbeen
  • Pijn of ongemak in de maagstreek
  • Misselijkheid en braken
  • Opgeblazen gevoel of vol gevoel
  • Boeren en oprispingen
  • Verminderde eetlust

Naar schatting heeft 20-40% van de bevolking regelmatig last van maagklachten. Bij de meeste mensen zijn deze klachten onschuldig en gaan ze vanzelf over. Soms wijzen maagklachten echter op een onderliggende aandoening die behandeling vereist.

Veelvoorkomende maagklachten

Er zijn verschillende typen maagklachten, elk met hun eigen kenmerken en oorzaken:

Maagzuur en zuurbranden

Een brandend gevoel in de bovenbuik of achter het borstbeen, veroorzaakt door overmatige productie van maagzuur of terugvloed naar de slokdarm.

Reflux (GERD)

Gastro-oesofageale refluxziekte: chronisch terugvloeien van maaginhoud naar de slokdarm, wat leidt tot brandend maagzuur en mogelijke schade aan de slokdarm.

Maagontsteking (gastritis)

Ontsteking van het maagslijmvlies, vaak veroorzaakt door de Helicobacter pylori bacterie, medicijnen of overmatig alcoholgebruik.

Maagzweer

Een open wond in het maagslijmvlies of de twaalfvingerige darm, vaak gepaard met pijn en risico op complicaties.

Misselijkheid en braken

Onprettig gevoel in de maag met neiging tot braken. Kan vele oorzaken hebben, van onschuldig tot ernstig.

Opgeblazen gevoel

Gevoel van volheid en uitzetting in de buik, vaak gepaard met winderigheid en ongemak.

Maagpijn

Pijn in de maagstreek die kan variëren van zeurend tot scherp. Heeft vele mogelijke oorzaken.

Trage maag (gastroparese)

Vertraagde maagontlediging waarbij voedsel te lang in de maag blijft. Komt vaker voor bij diabetes en GLP-1 medicijngebruik.

Functionele dyspepsie

Chronische maagklachten zonder aanwijsbare lichamelijke oorzaak. Ook wel 'nerveuze maag' of 'prikkelbare maag' genoemd.

Oorzaken van maagklachten

Maagklachten kunnen vele oorzaken hebben, van leefstijlfactoren tot medische aandoeningen:

Leefstijl en voeding

  • Voedingsgewoonten: te snel eten, grote maaltijden, vet of gekruid eten
  • Alcohol: irriteert het maagslijmvlies en verhoogt zuurproductie
  • Roken: verstoort de maagfunctie en vermindert de beschermende slijmlaag
  • Cafeïne: kan zuurproductie verhogen
  • Stress: beïnvloedt de maagfunctie via het zenuwstelsel

Infecties

  • Helicobacter pylori: bacterie die maagontsteking en maagzweren veroorzaakt
  • Virale gastro-enteritis: 'buikgriep' met misselijkheid en braken
  • Voedselvergiftiging: door bacteriën of toxinen in voedsel

Medicijnen

  • NSAID's: pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac
  • Aspirine: vooral bij langdurig of hoog gedoseerd gebruik
  • Antibiotica: kunnen het maag-darmevenwicht verstoren
  • GLP-1 medicijnen: zoals Ozempic kunnen misselijkheid en trage maag veroorzaken
  • IJzerpreparaten: kunnen maagirritatie geven

Medische aandoeningen

  • Refluxziekte (GERD): chronisch terugvloeien van maagzuur
  • Gastritis: ontsteking van het maagslijmvlies
  • Maagzweer of duodenumzweer: open wond in de maag of twaalfvingerige darm
  • Hiatus hernia: deel van de maag puilt door het middenrif
  • Gastroparese: vertraagde maagontlediging
  • Maagkanker: zeldzaam maar ernstig

Symptomen herkennen

Maagklachten kunnen zich op verschillende manieren uiten. Hier zijn de meest voorkomende symptomen:

Veelvoorkomende symptomen

  • Pijn of ongemak: in de bovenbuik, maagstreek of achter het borstbeen
  • Brandend gevoel: zuurbranden of pyrosis
  • Opgeblazen gevoel: vol, opgezette buik
  • Misselijkheid: onprettig gevoel met neiging tot braken
  • Oprispingen: boeren, soms met zure smaak
  • Vroeg verzadigingsgevoel: snel vol na kleine hoeveelheden eten
  • Verminderde eetlust: geen trek in eten

Alarmsymptomen - direct naar de arts

Neem direct contact op met je arts bij deze symptomen:

  • Bloedbraken of braken van 'koffiedik'-achtig materiaal
  • Zwarte, teerachtige ontlasting (melena)
  • Ongewild gewichtsverlies van meer dan 5% in korte tijd
  • Slikproblemen die verergeren
  • Aanhoudend braken waardoor je niet kunt eten of drinken
  • Hevige buikpijn die niet overgaat
  • Bloedarmoede zonder duidelijke oorzaak
  • Nieuwe klachten boven de 55 jaar

Diagnose

De diagnose van maagklachten begint met een gesprek en lichamelijk onderzoek. Afhankelijk van de klachten kan aanvullend onderzoek nodig zijn:

Anamnese en lichamelijk onderzoek

Je arts zal vragen naar:

  • Aard, duur en locatie van de klachten
  • Relatie met eten, bepaalde voedingsmiddelen
  • Medicijngebruik (vooral pijnstillers)
  • Alcohol- en rookgewoonten
  • Stressniveau
  • Familiaire voorgeschiedenis

Aanvullend onderzoek

  • Bloedonderzoek: om bloedarmoede, infecties of andere afwijkingen op te sporen
  • H. pylori test: ademtest, ontlastingstest of bloedtest om de bacterie aan te tonen
  • Gastroscopie (maagkijkonderzoek): kijken in de maag met een flexibele camera
  • Echo of CT-scan: om andere oorzaken uit te sluiten
  • pH-meting: meten van zuurgraad in de slokdarm bij verdenking reflux

Behandeling

De behandeling van maagklachten hangt af van de onderliggende oorzaak:

Leefstijlaanpassingen

  • Eet kleinere maaltijden, verspreid over de dag
  • Eet langzaam en kauw goed
  • Vermijd eten vlak voor het slapen gaan
  • Beperk alcohol, cafeïne en vetrijk eten
  • Stop met roken
  • Verminder stress door ontspanningstechnieken
  • Houd een gezond gewicht aan

Medicijnen

  • Antacida: neutraliseren maagzuur (Rennie, Maalox)
  • H2-blokkers: remmen zuurproductie (ranitidine)
  • Protonpompremmers (PPI's): krachtige zuurremming (omeprazol, pantoprazol, esomeprazol)
  • Prokinetica: bevorderen maagontlediging (domperidon, metoclopramide)
  • Antibiotica: bij H. pylori infectie (tripeltherapie)

Behandeling specifieke aandoeningen

  • H. pylori: antibioticakuur gecombineerd met maagzuurremmers
  • Maagzweer: maagzuurremmers, stoppen met NSAID's
  • Reflux: maagzuurremmers, leefstijlaanpassingen, soms operatie
  • Gastroparese: dieetaanpassingen, prokinetica, soms ingreep

Verband tussen maag en alvleesklier

De maag en alvleesklier werken nauw samen in het spijsverteringsstelsel. Er zijn verschillende verbanden:

Anatomisch verband

De alvleesklier ligt direct achter de maag. Hierdoor kunnen klachten van beide organen op elkaar lijken en soms moeilijk te onderscheiden zijn.

Functioneel verband

  • De alvleesklier produceert bicarbonaat om het maagzuur te neutraliseren dat in de twaalfvingerige darm komt
  • Spijsverteringsenzymen van de alvleesklier werken optimaal bij de juiste zuurgraad
  • GLP-1, een hormoon dat de alvleesklier stimuleert, vertraagt ook de maagontlediging

Overlappende symptomen

Alvleesklieraandoeningen zoals pancreatitis kunnen symptomen geven die lijken op maagklachten:

  • Pijn in de bovenbuik
  • Misselijkheid en braken
  • Verminderde eetlust
  • Opgeblazen gevoel

Het verschil is dat pijn bij pancreatitis vaak uitstraalt naar de rug en erger wordt na het eten, terwijl maagzweerklachten juist kunnen verbeteren na eten.

GLP-1 medicijnen en maagklachten

GLP-1 medicijnen zoals Ozempic, Wegovy en Mounjaro zijn populaire medicijnen voor diabetes en gewichtsverlies. Deze medicijnen werken mede via de alvleesklier maar veroorzaken vaak maagklachten als bijwerking:

Wanneer naar de arts?

Maak een afspraak met je huisarts als:

  • Je klachten langer dan 2 weken aanhouden ondanks zelfzorg
  • Je regelmatig maagzuurremmers nodig hebt
  • Je klachten steeds terugkomen
  • Je medicijnen gebruikt die maagklachten kunnen veroorzaken
  • Je 55 jaar of ouder bent en nieuwe maagklachten krijgt

Bel direct 112 bij:

  • Hevig bloedbraken of grote hoeveelheid bloed in ontlasting
  • Zeer hevige, plotselinge buikpijn (kan wijzen op perforatie)
  • Tekenen van shock: bleekheid, snelle hartslag, duizeligheid

Alle maagklachten pagina's

Gerelateerde pagina's

Bronnen

  • Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Maagklachten.
  • Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Richtlijn Dyspepsie.
  • Maag Lever Darm Stichting. Informatie over maagklachten.
  • Ford AC, et al. (2020). Functional dyspepsia. The Lancet.
  • Eusebi LH, et al. (2020). Global prevalence of, and risk factors for, gastro-oesophageal reflux symptoms. Gut.

Laatst bijgewerkt: