MRI van de alvleesklier

Wat is een MRI?

MRI maakt gebruik van een sterk magneetveld en radiogolven om beelden te maken. Je lichaam bestaat grotendeels uit watermoleculen. In het magneetveld gaan de waterstofatomen in deze moleculen reageren op radiogolven. Als de radiogolven stoppen, geven de atomen signalen af. Een computer verwerkt deze signalen tot zeer gedetailleerde beelden.

Verschillende weefsels geven verschillende signalen af. Hierdoor kan de MRI onderscheid maken tussen normaal weefsel, ontstekingen, cysten en tumoren. Het grote voordeel ten opzichte van CT-scans is dat MRI geen röntgenstraling gebruikt en vaak een beter contrast geeft tussen verschillende weefsels.

Wanneer wordt een MRI gebruikt?

Een MRI van de alvleesklier is vooral nuttig in deze situaties:

• Kleine tumoren - MRI is zeer gevoelig voor het detecteren van kleine alvleesklierkanker lesies
• Cysten karakteriseren - Om verschillende soorten cysten van elkaar te onderscheiden
• Galwegen in kaart brengen - MRCP (MR cholangio-pancreaticografie) toont galwegen en alvleeskliergang zonder invasieve procedure
• Chronische pancreatitis - Voor beoordeling van structurele veranderingen
• Bij contrastallergie - Als je allergisch bent voor jodiumhoudend CT-contrast
• Bij slechte nierfunctie - MRI-contrast is minder schadelijk voor de nieren dan CT-contrast
• Opvolging na behandeling - Om te kijken of een tumor is gegroeid of verkleind

MRCP: galwegen zonder ingreep

MRCP (MR cholangio-pancreaticografie) is een speciale MRI-techniek die de galwegen en alvleeskliergang zichtbaar maakt. Het grote voordeel is dat dit zonder ingrijpen gebeurt, in tegenstelling tot ERCP waarbij een camera via je mond wordt ingebracht.

MRCP is geschikt voor:

• Opsporen van galstenen in de galwegen
• Vernauwingen of blokkades in de galweg of alvleeskliergang
• Afwijkingen aan de alvleeskliergang bij chronische pancreatitis
• Beoordelen van cysten die verbonden zijn met de alvleeskliergang

Als MRCP een probleem laat zien dat behandeling nodig heeft, kan daarna een ERCP volgen om direct in te grijpen.

Voorbereiding

Voor een MRI van de alvleesklier zijn enkele voorbereidingen belangrijk:

Voor het onderzoek

• Nuchter zijn - Meestal 4-6 uur niet eten voor de scan
• Metaal verwijderen - Alle metalen voorwerpen moeten uit: sieraden, piercings, horloges, haarspeldjes
• Kleding - Draag kleding zonder metalen ritsen of knopen, of krijg een patiëntenpyjama
• Make-up - Sommige make-up bevat metaaldeeltjes, verwijder dit liever

Medische contraindicaties

Vertel je arts als je:

• Metalen implantaten hebt - Zoals een pacemaker, kunstkleppen, clips na hersenoperatie, gehoorimplantaat
• Metaalsplinters hebt - Bijvoorbeeld in je ogen van lassen
• Zwanger bent - Vooral in het eerste trimester wordt MRI vermeden tenzij noodzakelijk
• Nierproblemen hebt - Bij gebruik van contrast met gadolinium
• Claustrofobisch bent - Mogelijk kan je een kalmeringsmiddel krijgen

Moderne prothesen, beugels en tandvullingen zijn meestal geen probleem, maar vertel het altijd.

Contrast bij MRI

Voor een MRI van de alvleesklier krijg je vaak contrast toegediend. Dit is een vloeistof op basis van gadolinium (geen jodium zoals bij CT). Het contrast wordt via een infuus in je arm gegeven en helpt om tumoren en ontstekingen beter te zien.

Gadoliniumcontrast is over het algemeen veiliger dan CT-contrast:

• Minder vaak allergische reacties
• Minder belastend voor de nieren
• Geen interactie met schildklierfunctie

Toch zijn er risico's bij zeer slechte nierfunctie. Je arts controleert je nierfunctie vooraf als er twijfel is.

Tijdens het onderzoek

Een MRI duurt langer dan een CT-scan, meestal 30 tot 60 minuten. Het verloop:

1. Infuus inbrengen - Als contrast nodig is, wordt een infuusnaald in je arm geplaatst
2. In de scanner - Je ligt op een tafel die in een lange tunnel schuift. De tunnel is verlicht en er is ventilatie
3. Spoel rond je buik - Vaak wordt een spoel (antenne) op je buik gelegd voor betere beelden
4. Stil liggen - Het is belangrijk om zo stil mogelijk te liggen, kleine bewegingen kunnen de beeldkwaliteit verminderen
5. Geluid - De MRI maakt harde kloppende en bonzende geluiden. Je krijgt oordoppen of koptelefoon
6. Ademhalingsinstructies - Soms moet je je adem enkele seconden inhouden
7. Contrast toedienen - Halverwege wordt vaak het contrast toegediend

Je kunt via een intercom praten met het personeel. Ze houden je in de gaten via een camera. Als je het echt niet volhoudt, kun je op een alarmknop drukken.

Tips bij claustrofobie

Veel mensen vinden een MRI benauwend. Enkele tips:

• Sluit je ogen voordat je de tunnel ingaat en houd ze dicht
• Probeer te ontspannen door rustig te ademen
• Denk aan iets anders, luister naar muziek als het mag
• Vraag vooraf om een kalmeringsmiddel als je erg angstig bent
• Sommige ziekenhuizen hebben open MRI-scanners die minder benauwend zijn

Wat kan een MRI zien?

Tumoren

MRI is zeer geschikt voor het detecteren van alvleesklierkanker:

• Kleine tumoren vanaf enkele millimeters
• Onderscheid tussen vaste tumor en cyste
• Betrokkenheid van bloedvaten
• Uitzaaiingen naar lever

Het hoge weke delen contrast van MRI maakt subtiele verschillen zichtbaar die op CT soms worden gemist.

Cysten

MRI kan verschillende soorten cysten van elkaar onderscheiden:

• Simpele sereuze cysten (goedaardig)
• Mucineuze cysten (mogelijk voorstadium van kanker)
• IPMN (intraductale papillaire mucineuze neoplasma)
• Pseudocysten na pancreatitis

Door te kijken naar de vloeistof in de cyste, wanddikte en verbindingen met de alvleeskliergang kan de arts het risico op kwaadaardige ontaarding inschatten.

Chronische pancreatitis

Bij chronische pancreatitis kan MRI laten zien:

• Verwijde of onregelmatige alvleeskliergang
• Atrofie (verschrompeling) van de alvleesklier
• Fibrose (littekenweefsel)
• Pseudocysten

Galwegen

MRCP toont:

• Galstenen in de galwegen
• Vernauwingen door tumoren of littekenweefsel
• Aangeboren afwijkingen
• Aansluiting van alvleeskliergang op galweg

Na het onderzoek

Na de MRI kun je meestal direct naar huis. Het infuus wordt verwijderd en je kunt weer normaal eten en drinken. Als je een kalmeringsmiddel hebt gehad, moet iemand anders je naar huis brengen en mag je niet autorijden.

Bijwerkingen zijn zeldzaam. Sommige mensen voelen zich duizelig van het lange stilliggen. Het contrast wordt via de nieren uitgescheiden en verlaat je lichaam binnen 24 uur.

Uitslag

Een radioloog beoordeelt de MRI-beelden en schrijft een verslag. Dit kan enkele dagen duren omdat MRI veel beelden oplevert die zorgvuldig bekeken moeten worden. Je arts bespreekt de uitslag en eventuele vervolgstappen met je.

MRI versus CT-scan

Beide technieken hebben voor- en nadelen:

MRI is beter voor:

• Detectie van kleine tumoren
• Karakteriseren van cysten
• Beoordelen van galwegen (MRCP)
• Bij contrastallergie of slechte nieren
• Als je veel scans nodig hebt (geen straling)

CT is beter voor:

• Acute situaties (sneller)
• Beoordelen van complicaties bij acute pancreatitis
• Als je claustrofobisch bent
• Als je metalen implantaten hebt
• Voor oudere of onrustige patiënten

Je arts kiest de beste scan voor jouw specifieke situatie.

Conclusie

MRI is een waardevolle techniek voor het onderzoeken van de alvleesklier. Het geeft zeer gedetailleerde beelden zonder gebruik van straling. Vooral voor kleine tumoren, cysten en het in kaart brengen van galwegen is MRI uitstekend geschikt. Het onderzoek duurt langer en kan benauwend zijn, maar levert belangrijke informatie op voor diagnose en behandeling.

Gerelateerde pagina's

• Overzicht diagnose en behandeling
• CT-scan van de alvleesklier
• Echografie van de alvleesklier
• ERCP
• Cysten in de alvleesklier

Bronnen

• Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR)
• Radiological Society of North America (RSNA)
• American College of Radiology (ACR)
• European Society of Radiology (ESR)