Ontsteking Alvleesklier Symptomen: Alles wat u moet weten
Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is uitsluitend bedoeld voor informatiedoeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg altijd een arts of specialist bij klachten of vragen over uw gezondheid.
Een ontsteking van de alvleesklier, medisch bekend als pancreatitis, is een aandoening waarbij de alvleesklier ontstoken raakt en zichzelf als het ware begint te beschadigen. De klachten kunnen variëren van mild en tijdelijk tot ernstig en levensbedreigend. Het herkennen van de symptomen is van groot belang voor een tijdige diagnose en behandeling. In dit artikel bespreken we uitgebreid welke symptomen kunnen wijzen op een ontsteking van de alvleesklier, wanneer u een arts moet raadplegen en wat u verder kunt verwachten bij zowel een acute als een chronische vorm van deze aandoening.
Wat is de alvleesklier en waarom raakt hij ontstoken?
De alvleesklier, ook wel het pancreas genoemd, is een langwerpig orgaan dat zich achter de maag bevindt, vlak bij de dunne darm. Het orgaan heeft twee essentiële functies in het lichaam. Ten eerste maakt het spijsverteringsenzymen aan die helpen bij het afbreken van eiwitten, vetten en koolhydraten in de dunne darm. Ten tweede produceert het hormonen zoals insuline en glucagon, die de bloedsuikerspiegel reguleren. Beide functies zijn onmisbaar voor een gezonde stofwisseling en spijsvertering.
Een ontsteking ontstaat wanneer de spijsverteringsenzymen die normaal gesproken pas actief worden in de dunne darm, al in de alvleesklier zelf worden geactiveerd. Hierdoor gaat het orgaan zichzelf als het ware verteren, wat leidt tot ontstekingsreacties, schade aan het weefsel en ernstige pijn. Dit proces kan zich plotseling en hevig voordoen, maar ook sluipend en langdurig.
De meest voorkomende oorzaken van pancreatitis zijn galstenen en overmatig alcoholgebruik. Galstenen kunnen de galgang blokkeren waardoor de enzymen niet goed kunnen afvloeien. Overmatig alcoholgebruik beschadigt direct de cellen van de alvleesklier. Andere bekende oorzaken zijn bepaalde medicijnen, erfelijke aandoeningen, hoge triglyceridenwaarden in het bloed, infecties, of verwondingen aan de buik. Soms is de oorzaak niet te achterhalen; dit wordt aangeduid als idiopathische pancreatitis.
Symptomen van een acute ontsteking van de alvleesklier
Acute pancreatitis begint meestal plotseling en veroorzaakt hevige klachten. Het meest kenmerkende en opvallende symptoom is ernstige pijn in de bovenbuik, ook wel de epigastrische regio genoemd. Deze pijn kan uitstralen naar de rug en wordt vaak omschreven als een diepe, borende of stekende pijn die constant aanwezig is. De pijn verergert doorgaans na het eten of drinken, maar vermindert soms iets wanneer de patiënt voorovergebogen zit of de knieën tegen de borst trekt.
Naast de buikpijn zijn de volgende symptomen veelvoorkomend bij een acute ontsteking van de alvleesklier:
Misselijkheid en braken: Veel patiënten ervaren ernstige misselijkheid en herhaaldelijk braken. Een belangrijk en onderscheidend kenmerk is dat het braken zelden verlichting geeft van de pijn, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een maagontsteking.
Koorts: Een lichte tot matige koorts kan optreden als gevolg van de ontstekingsreactie in het lichaam. Bij hoge koorts of koude rillingen kan dit wijzen op een infectie of complicaties, zoals een geabscedeerde alvleesklier. In dat geval is direct medische hulp vereist.
Opgezette buik: De buik kan opgezet en gespannen aanvoelen, en is vaak gevoelig bij aanraking. Dit komt door de ontsteking en mogelijke ophoping van vocht in de buikholte.
Verhoogde hartslag: Als reactie op pijn en ontsteking kan het hart sneller kloppen. Dit is een teken dat het lichaam onder stress staat en problemen heeft om de situatie te compenseren.
Geelzucht: In sommige gevallen, vooral wanneer galstenen betrokken zijn, kan geelzucht optreden. Dit uit zich als een gele verkleuring van de huid en het oogwit, en duidt op een blokkade van de galgang.
Bij ernstige acute pancreatitis kunnen ook systemische complicaties optreden, zoals een daling van de bloeddruk, nierinsufficiëntie en ademhalingsproblemen. Dit zijn medische noodsituaties die onmiddellijke ziekenhuisopname vereisen.
Symptomen van chronische ontsteking van de alvleesklier
Chronische pancreatitis ontwikkelt zich geleidelijk over een langere periode en is het gevolg van aanhoudende schade aan de alvleesklier. Bij chronische pancreatitis treedt er progressieve beschadiging en littekenvorming op in het weefsel van de alvleesklier, waardoor zowel de spijsverteringsfunctie als de hormoonproductie steeds verder afneemt.
De meest voorkomende symptomen van chronische pancreatitis zijn:
Terugkerende buikpijn: Aanhoudende of terugkerende pijn in de bovenbuik is het meest kenmerkende symptoom. Deze pijn kan uitstralen naar de rug en is vaak aanwezig na het eten. In sommige gevallen is de pijn constant aanwezig en ernstig invaliderend.
Gewichtsverlies: Omdat de alvleesklier minder enzymen aanmaakt, kan het lichaam voedingsstoffen minder goed opnemen. Dit leidt tot onbedoeld gewichtsverlies, vermoeidheid en een algemeen gevoel van verz