Symptomen van diabetes type 3c

Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij klachten altijd je huisarts of specialist.

Diabetes type 3c geeft symptomen die deels lijken op type 1 en type 2 diabetes, maar er zijn ook belangrijke verschillen. Omdat type 3c ontstaat door alvleesklierziekte, zie je vaak een combinatie van diabetessymptomen én spijsverteringsproblemen.

Op deze pagina lees je welke symptomen kunnen wijzen op diabetes type 3c en wanneer je medische hulp moet zoeken.

Klassieke diabetessymptomen

Net als bij andere vormen van diabetes zie je bij type 3c de typische symptomen van een verhoogde bloedsuikerspiegel.

Veel dorst (polydipsie)

Je hebt constant een droog gevoel in je mond en bent vaak dorstig. Dit komt doordat je lichaam via de urine extra vocht probeert uit te scheiden om overtollige glucose kwijt te raken.

Veel plassen (polyurie)

Je moet vaker naar het toilet, ook 's nachts. Wanneer de bloedsuikerspiegel te hoog wordt (boven ongeveer 10 mmol/l), kunnen de nieren de glucose niet meer volledig terughouden. De glucose trekt vocht mee de urine in.

Vermoeidheid

Je voelt je voortdurend moe en lusteloos. Dit komt doordat je cellen de glucose uit je bloed niet goed kunnen opnemen en dus energie tekort komen, ondanks dat er veel suiker in je bloed zit.

Onverklaard gewichtsverlies

Je valt af zonder dat je minder eet of meer beweegt. Dit gebeurt omdat:

  • Je cellen geen energie uit glucose kunnen halen en vet en spieren gaan afbreken
  • Je via de urine calorieën in de vorm van glucose verliest
  • Bij type 3c vaak ook voedingsstoffen slecht worden opgenomen

Wazig zien

Je zicht kan tijdelijk wazig worden. Een hoge bloedsuikerspiegel trekt vocht uit de lens van je oog, waardoor de vorm verandert en je beeld onscherp wordt.

Langzame wondgenezing

Wondjes en schaafjes genezen langzamer dan normaal. Een hoge bloedsuikerspiegel verstoort de bloedcirculatie en het immuunsysteem.

Verhoogde kans op infecties

Je bent gevoeliger voor infecties, vooral:

  • Blaasontstekingen
  • Schimmelinfecties (zoals spruw)
  • Huidinfecties

Specifieke kenmerken van type 3c

Wat type 3c onderscheidt van andere vormen van diabetes zijn de symptomen die voortkomen uit de alvleesklierziekte zelf.

Spijsverteringsproblemen

Bij type 3c is vaak ook het exocriene deel van de alvleesklier beschadigd, wat leidt tot een tekort aan spijsverteringsenzymen.

Steatorrroe (vette ontlasting):

  • Ontlasting die glimt of drijft
  • Moeilijk doorspoelen
  • Onaangename, doordringende geur
  • Grote hoeveelheden
  • Lichte kleur

Dit gebeurt omdat vetten niet goed verteerd worden door gebrek aan lipase (een enzym).

Andere spijsverteringsklachten:

  • Buikpijn of krampen na eten
  • Opgeblazen gevoel
  • Gasvorming
  • Diarree
  • Misselijkheid

Buikpijn

Als chronische pancreatitis de oorzaak is van je diabetes, heb je mogelijk chronische buikpijn:

  • Pijn in de bovenbuik
  • Kan uitstralen naar de rug
  • Vaak erger na eten
  • Soms constant aanwezig

Gewichtsverlies en ondervoeding

Bij type 3c is gewichtsverlies vaak ernstiger dan bij andere diabetesvormen omdat:

  • Voedingsstoffen slecht worden opgenomen (malabsorptie)
  • Eetlust verminderd kan zijn door buikklachten
  • Het lichaam reserves afbreekt

Dit kan leiden tot:

  • Spierzwakte
  • Vermoeidheid
  • Verminderde weerstand
  • Botontkalking

Vitaminetekorten

Door slechte vetvertering kunnen tekorten ontstaan aan vetoplosbare vitamines:

  • Vitamine A - nachtblindheid, droge ogen
  • Vitamine D - botpijn, spierzwakte, verhoogd risico op breuken
  • Vitamine E - zenuwproblemen, spierzwakte
  • Vitamine K - verhoogde bloedingsneiging, blauwe plekken

Onvoorspelbare en instabiele bloedsuikers

Een kenmerkend probleem bij type 3c is dat de bloedsuikers vaak moeilijk stabiel te krijgen zijn.

Waarom is type 3c zo instabiel?

Dit komt door meerdere factoren:

  • Ontbreken van glucagon - niet alleen insuline maar ook glucagon (dat de suiker juist verhoogt) ontbreekt
  • Variabele opname van voeding - door enzymengebrek werkt vertering onvoorspelbaar
  • Lage reserves - vaak weinig lichaamsvet en glycogeen
  • Wisselende eetlust - door buikklachten

Symptomen van hyperglykemie (te hoge suiker)

  • Dorst
  • Veel plassen
  • Vermoeidheid
  • Hoofdpijn
  • Wazig zien
  • Misselijkheid

Symptomen van hypoglykemie (te lage suiker)

Mensen met type 3c hebben verhoogd risico op hypo's:

  • Zweten
  • Trillen
  • Hartkloppingen
  • Hongergevoel
  • Verwardheid
  • Prikkelbaarheid
  • Concentratieproblemen
  • In ernstige gevallen: bewustzijnsverlies

Let op: door het ontbreken van glucagon kunnen hypo's sneller en ernstiger zijn. De normale "tegenregulatie" van het lichaam werkt niet goed.

Verschillen met type 1 en type 2

Symptomen die meer wijzen op type 3c

Denk aan type 3c in plaats van type 1 of 2 als je:

  • Een bekende geschiedenis hebt van alvleesklierziekte
  • Chronische buikpijn hebt
  • Vette, stinkende ontlasting hebt
  • Aanzienlijk gewichtsverlies hebt
  • Veel last hebt van onvoorspelbare bloedsuikers met zowel hyper als hypo's
  • Geen overgewicht hebt (in tegenstelling tot type 2)
  • Op latere leeftijd diabetes krijgt maar geen auto-antilichamen hebt (in tegenstelling tot type 1)

Vroege signalen: let op!

Bij mensen met bekende alvleesklierziekte kunnen bepaalde signalen wijzen op beginnende diabetes:

Gestoorde nuchtere glucose

Voor echte diabetes ontstaat, kan er een fase zijn van licht verhoogde nuchtere bloedsuikers (tussen 5.6 en 6.9 mmol/l). Dit geeft vaak nog geen symptomen maar is wel een waarschuwing.

Gestoorde glucosetolerantie

Je bloedsuiker stijgt na maaltijden hoger dan normaal en daalt langzamer. Dit kan zich uiten als:

  • Extreme vermoeidheid na eten
  • Toenemende dorst na maaltijden
  • Hongergevoel kort na eten

Plotselinge verslechtering

Bij mensen die al diabetes type 3c hebben, kan plotselinge verslechtering wijzen op:

  • Progressie van de onderliggende alvleesklierziekte
  • Nieuwe complicaties (zoals een cyste of tumor)
  • Infectie of ontsteking

Wanneer moet je naar de dokter?

Neem direct contact op bij:

  • Ernstige hyperglykemie - bloedsuiker boven 20 mmol/l met misselijkheid, braken of buikpijn
  • Ernstige hypoglykemie - verwardheid, bewustzijnsdaling
  • Tekenen van ketoacidose - misselijkheid, braken, buikpijn, geur naar aceton (fruity), snelle ademhaling
  • Onverklaarbare hevige pijn
  • Geelzucht - gele verkleuring van huid of ogen

Maak een afspraak bij:

  • Symptomen van diabetes zoals veel dorst, plassen en vermoeidheid
  • Onverklaard gewichtsverlies
  • Veranderingen in ontlasting (vet, stinkend)
  • Toename van buikklachten
  • Frequente hypo's of moeilijk instelbare bloedsuikers
  • Symptomen van vitaminetekorten

Bij bekende alvleesklierziekte

Als je een alvleesklieraandoening hebt zoals chronische pancreatitis, is het belangrijk om regelmatig je bloedsuiker te laten controleren, ook als je nog geen symptomen hebt. Vroege detectie maakt behandeling effectiever.

Impact op het dagelijks leven

De combinatie van diabetes en alvleesklierziekte kan het dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden:

Sociale impact

  • Moeite met uit eten gaan door onvoorspelbare reacties op voedsel
  • Frequent toiletgebruik
  • Vermoeidheid die sociale activiteiten beperkt
  • Bezorgdheid over hypo's in het openbaar

Werk en studie

  • Concentratieproblemen bij instabiele suikers
  • Frequente medische afspraken
  • Mogelijk verzuim door buikklachten of vermoeidheid
  • Noodzaak voor hypo-behandeling op werk/school

Emotioneel

Leven met type 3c kan emotioneel belastend zijn:

  • Frustratie over instabiele bloedsuikers
  • Zorgen over de toekomst
  • Gevoelens van isolatie (veel mensen kennen type 3c niet)
  • Stress van het managen van meerdere aandoeningen tegelijk

Het is belangrijk om hulp te zoeken bij deze uitdagingen. Een diabetesverpleegkundige, psycholoog of lotgenotengroep kan ondersteuning bieden.

Gerelateerde pagina's

Bronnen

  • Hart, P.A., Bellin, M.D. (2019). Type 3c diabetes mellitus secondary to chronic pancreatitis. Clinical Gastroenterology and Hepatology.
  • Duggan, S.N., et al. (2017). The nutritional management of type 3c diabetes in chronic pancreatitis. European Journal of Clinical Nutrition.
  • Nederlandse Diabetes Federatie. Richtlijn Diabetes type 3c en symptoomherkenning.
  • Ewald, N., Bretzel, R.G. (2013). Diabetes mellitus secondary to pancreatic diseases. European Journal of Internal Medicine.

Laatst bijgewerkt: