Galstenen behandeling

De behandeling van galstenen hangt af van of je klachten hebt. Stille galstenen worden meestal niet behandeld. Bij klachten is galblaasverwijdering de standaard. Deze pagina geeft een overzicht van alle behandelopties.

Wel of niet behandelen?

Geen behandeling nodig bij

  • Stille galstenen: Geen klachten
  • Per toeval ontdekt bij echo
  • Risico's operatie wegen niet op tegen kleine kans op klachten
  • Jaarlijks risico op klachten: 1-2%

Behandeling wél nodig bij

  • Symptomatische galstenen: Galkoliek gehad
  • Galblaasontsteking: Cholecystitis
  • Biliaire pancreatitis: Alvleesklierontsteking door galstenen
  • Galwegstenen: Choledocholithiasis
  • Porseleingalblaas: Verkalking (kankerrisico)

Overzicht behandelopties

Behandeling Wanneer Effectiviteit
Afwachtend beleid Stille galstenen Geen behandeling nodig
Laparoscopische cholecystectomie Standaard bij klachten Definitief (95%)
Open cholecystectomie Bij complicaties/conversie Definitief
ERCP Galwegstenen Zeer effectief
Medicatie (UDCA) Niet-operabel + selectie Beperkt, vaak terugval
Shockwave (ESWL) Zelden, niet in NL Beperkt, terugval

Chirurgische behandeling

Laparoscopische cholecystectomie (kijkoperatie)

De standaardbehandeling bij symptomatische galstenen:

Procedure

  • 3-4 kleine sneetjes in de buik
  • Camera en instrumenten inbrengen
  • Galblaas wordt verwijderd inclusief stenen
  • Duur: 30-60 minuten

Voordelen

  • Kleine littekens
  • Snel herstel (1-2 weken)
  • Meestal dagbehandeling
  • Minder pijn dan open operatie
  • Definitieve oplossing

Risico's

  • Galwegletsel (0,3-0,5%)
  • Bloeding
  • Infectie
  • Conversie naar open (5%)

Meer over de galblaasoperatie

Open cholecystectomie

Soms nodig wanneer kijkoperatie niet mogelijk is:

  • Ernstige ontsteking of vergroeiingen
  • Onduidelijke anatomie
  • Verdenking op kanker
  • Eerdere buikoperaties (soms)

Grotere snee, langere herstelperiode (4-6 weken).

ERCP bij galwegstenen

Endoscopische Retrograde Cholangiopancreatografie (ERCP):

Wat is het?

  • Kijkonderzoek via mond naar dunne darm
  • Camera bereikt uitmonding galweg
  • Galweg wordt opengemaakt (sfincterotomie)
  • Stenen worden verwijderd met ballonnetje of mandje

Wanneer?

  • Stenen in de gemeenschappelijke galweg
  • Geelzucht door galwegsteen
  • Na biliaire pancreatitis
  • Vóór of na galblaasoperatie

Risico's

  • Post-ERCP pancreatitis (3-5%)
  • Bloeding
  • Perforatie (zeldzaam)
  • Cholangitis

Belangrijk: ERCP verwijdert alleen stenen uit de galweg, niet uit de galblaas. Om nieuwe stenen te voorkomen wordt daarna meestal de galblaas verwijderd.

Medicamenteuze behandeling

Ursodeoxycholzuur (UDCA)

Medicijn dat cholesterolstenen kan oplossen:

Wanneer geschikt?

  • Kleine cholesterolstenen (<10 mm)
  • Functionerende galblaas
  • Niet-verkalkte stenen
  • Patiënt kan/wil niet opereren

Nadelen

  • Duurt 6 maanden tot 2 jaar
  • Werkt bij slechts 30-50% van geselecteerde patiënten
  • Na stoppen: 50% terugval binnen 5 jaar
  • Niet geschikt voor pigmentstenen

Huidige rol

Wordt zelden nog gebruikt omdat operatie effectiever en veiliger is. Alleen overwogen bij patiënten die absoluut niet geopereerd kunnen worden.

ESWL (schokgolftherapie)

Extracorporele schokgolf lithotripsie:

Principe

  • Schokgolven verbrijzelen galstenen
  • Fragmenten moeten via galweg passeren
  • Gecombineerd met UDCA

Beperkingen

  • Alleen voor solitaire stenen <20 mm
  • Functionerende galblaas vereist
  • Hoge terugval (50% binnen 5 jaar)
  • Risico op galkoliek door fragmenten

Huidige status

Wordt in Nederland nauwelijks meer toegepast voor galblaasstenen vanwege beperkte effectiviteit en beschikbaarheid van laparoscopische chirurgie.

Behandeling per situatie

Na eerste galkoliek

  • Geplande laparoscopische cholecystectomie
  • Meestal binnen 2-4 weken
  • Voorkomt volgende aanvallen en complicaties

Bij acute galblaasontsteking

  • Opname ziekenhuis
  • Antibiotica + vasten
  • Operatie binnen 72 uur (voorkeur) of na 6-8 weken

Meer over galblaasontsteking

Bij biliaire pancreatitis

  • Eerst behandeling pancreatitis
  • ERCP als galwegsteen aanwezig
  • Cholecystectomie tijdens zelfde opname (bij milde pancreatitis)
  • Of na herstel (bij ernstige pancreatitis)

Meer over biliaire pancreatitis

Bij galwegstenen

  • ERCP om stenen te verwijderen
  • Gevolgd door cholecystectomie
  • Soms in één procedure (rendez-vous)

Na de behandeling

Prognose na operatie

  • Definitieve oplossing: geen nieuwe galstenen
  • De meeste mensen kunnen normaal eten
  • Kleine kans op restklachten (postcholecystectomiesyndroom)

Meer over leven zonder galblaas

Controles

Meestal geen controles nodig na ongecompliceerde cholecystectomie.

Veelgestelde vragen

Kunnen galstenen vanzelf verdwijnen?

Nee, galstenen lossen niet vanzelf op. Ze kunnen wel stabiel blijven zonder klachten te geven.

Is operatie echt nodig na één aanval?

Na een galkoliek is de kans op een volgende aanval hoog (50-70%). Operatie voorkomt nieuwe aanvallen en complicaties zoals ontsteking of pancreatitis.

Zijn er natuurlijke remedies?

Er zijn geen bewezen effectieve natuurlijke behandelingen. "Gallbladder flushes" of leverreiniging zijn niet effectief en kunnen gevaarlijk zijn.

Kan ik de operatie uitstellen?

Bij milde klachten kun je wachten, maar het risico op complicaties blijft. Bespreek met je arts wat voor jou de beste optie is.

Gerelateerde informatie

Laatst bijgewerkt: