Tirzepatide: de werkzame stof in Mounjaro en Zepbound
Tirzepatide is de werkzame stof in Mounjaro en Zepbound. Het is een zogenaamde "twincretine" die werkt op twee hormoonreceptoren tegelijk: GLP-1 en GIP. Deze duale werking maakt tirzepatide momenteel het meest effectieve medicijn voor gewichtsverlies.
Kernpunt: Tirzepatide leidt tot gemiddeld 21% gewichtsverlies - meer dan elk ander beschikbaar medicijn.
Wat is tirzepatide?
Tirzepatide is een synthetisch peptide ontwikkeld door farmaceut Eli Lilly. Het is het eerste goedgekeurde medicijn dat zowel de GLP-1 receptor als de GIP receptor activeert.
Basisinformatie
| Werkzame stof | Tirzepatide |
| Type | GLP-1/GIP duale agonist (twincretine) |
| Merknamen | Mounjaro, Zepbound |
| Fabrikant | Eli Lilly |
| Toediening | Wekelijkse subcutane injectie |
| Doseringen | 2,5 mg - 5 mg - 7,5 mg - 10 mg - 12,5 mg - 15 mg |
| Goedgekeurd voor | Diabetes type 2 (EU), Obesitas (VS) |
Hoe werkt tirzepatide?
Tirzepatide heeft een uniek werkingsmechanisme door twee hormoonreceptoren tegelijk te activeren:
1. GLP-1 receptor activatie
Net als Ozempic (semaglutide) activeert tirzepatide de GLP-1 receptor:
- Stimuleert insulineafgifte wanneer bloedsuiker hoog is
- Remt glucagonafgifte (hormoon dat bloedsuiker verhoogt)
- Vertraagt maagontlediging
- Vermindert eetlust via het brein
2. GIP receptor activatie
Daarnaast activeert tirzepatide de GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide) receptor:
- Verbetert insulinegevoeligheid
- Stimuleert vetverbranding
- Vermindert vetopslag
- Versterkt het verzadigingsgevoel
Het gecombineerde effect
De combinatie van GLP-1 en GIP activatie leidt tot:
- Sterker verzadigingsgevoel - Minder honger tussen maaltijden
- Betere bloedsuikercontrole - Effectiever dan GLP-1 alleen
- Meer gewichtsverlies - Gemiddeld 21% vs 15% met semaglutide
- Verbeterde vetstofwisseling - Het lichaam verbrandt meer vet
GLP-1 vs GIP: wat is het verschil?
Beide zijn incretinehormonen die na het eten worden afgegeven:
| Kenmerk | GLP-1 | GIP |
|---|---|---|
| Productie | L-cellen (darmen) | K-cellen (darmen) |
| Insuline-effect | Stimuleert afgifte | Stimuleert afgifte |
| Glucagon-effect | Remt afgifte | Stimuleert bij lage bloedsuiker |
| Maagontlediging | Vertraagt sterk | Beperkt effect |
| Vetweefsel | Beperkt effect | Stimuleert vetverbranding |
| Eetlust | Sterke remming | Matige remming |
Door beide te activeren, krijgt tirzepatide het beste van twee werelden: de sterke eetlustremming van GLP-1 gecombineerd met de vetverbrandende effecten van GIP.
Mounjaro vs Zepbound: wat is het verschil?
Mounjaro en Zepbound bevatten exact dezelfde werkzame stof (tirzepatide) in dezelfde doseringen. Het verschil zit in de goedgekeurde indicatie:
| Kenmerk | Mounjaro | Zepbound |
|---|---|---|
| Werkzame stof | Tirzepatide | Tirzepatide |
| Goedgekeurd voor | Diabetes type 2 | Obesitas/overgewicht |
| Beschikbaar EU | Ja | Nog niet (verwacht 2025) |
| Vergoeding NL | Ja (voor diabetes) | Nog niet bekend |
| Doseringen | 2,5 - 15 mg | 2,5 - 15 mg |
Lees meer: Mounjaro complete gids | Zepbound complete gids
Effectiviteit: de cijfers
Tirzepatide is uitgebreid onderzocht in de SURPASS-studies (diabetes) en SURMOUNT-studies (obesitas):
Gewichtsverlies
| Studie | Dosis | Gewichtsverlies | Duur |
|---|---|---|---|
| SURMOUNT-1 | 5 mg | 15,0% | 72 weken |
| SURMOUNT-1 | 10 mg | 19,5% | 72 weken |
| SURMOUNT-1 | 15 mg | 20,9% | 72 weken |
| SURMOUNT-3 | Max dosis | 26,6% | 72 weken* |
*Met intensieve leefstijlbegeleiding
Bloedsuikercontrole (diabetes)
- HbA1c-daling tot 2,3% (zeer significant)
- 50-60% van patiënten bereikt HbA1c < 5,7% (normaalwaarde)
- Effectiever dan alle andere diabetesmedicijnen in vergelijkende studies
Andere gezondheidsvoordelen
- Significante daling bloeddruk
- Verbetering cholesterolwaarden
- Vermindering levervet (MASLD/NAFLD)
- Mogelijk verminderd risico op hart- en vaatziekten (onderzoek loopt)
Tirzepatide vs semaglutide
Hoe verhoudt tirzepatide (Mounjaro/Zepbound) zich tot semaglutide (Ozempic/Wegovy)?
| Kenmerk | Tirzepatide | Semaglutide |
|---|---|---|
| Werking | GLP-1 + GIP | Alleen GLP-1 |
| Gewichtsverlies | ~21% | ~15% |
| HbA1c-daling | Tot 2,3% | Tot 1,8% |
| Misselijkheid | 31% | 44% |
| Braken | 12% | 24% |
| Ervaring/data | Minder (nieuwer) | Meer (langer op markt) |
Conclusie: Tirzepatide is effectiever en wordt vaak beter verdragen, maar semaglutide heeft meer langetermijndata.
Lees meer: Wegovy vs Mounjaro vergelijking
Bijwerkingen van tirzepatide
De meest voorkomende bijwerkingen zijn maag-darmgerelateerd:
Veel voorkomend (>10%)
- Misselijkheid (31%)
- Diarree (23%)
- Verminderde eetlust (20%)
- Obstipatie (17%)
- Braken (12%)
- Buikpijn (12%)
Minder vaak voorkomend
- Reflux/zure oprispingen
- Vermoeidheid
- Haaruitval (door gewichtsverlies)
- Reacties op injectieplaats
- Galstenen (bij snel gewichtsverlies)
Zeldzaam maar ernstig
- Pancreatitis (alvleesklierontsteking)
- Galblaasproblemen
- Nierproblemen (vooral bij uitdroging)
- Allergische reacties
Lees meer: Mounjaro bijwerkingen | GLP-1 en de alvleesklier
Dosering en toediening
Opbouwschema
- Week 1-4: 2,5 mg per week
- Week 5-8: 5 mg per week
- Week 9-12: 7,5 mg per week (optioneel)
- Week 13-16: 10 mg per week (optioneel)
- Week 17-20: 12,5 mg per week (optioneel)
- Week 21+: 15 mg per week (maximaal)
De dosis wordt geleidelijk verhoogd om bijwerkingen te minimaliseren. Niet iedereen hoeft naar de maximale dosis.
Hoe injecteren?
- Eén keer per week, op dezelfde dag
- Subcutaan (onder de huid)
- In buik, bovenbeen of bovenarm
- Met of zonder voedsel
- Koelen tot gebruik (2-8°C), daarna max 21 dagen op kamertemperatuur
Lees meer: GLP-1 injecteren: stap-voor-stap
De toekomst: nieuwe ontwikkelingen
Eli Lilly en andere farmaceuten werken aan nog effectievere medicijnen:
Retatrutide (Eli Lilly)
- Triple agonist: GLP-1 + GIP + Glucagon
- Resultaat: Tot 28,7% gewichtsverlies in studies
- Verwacht: 2027
Orforglipron (Eli Lilly)
- Orale GLP-1 agonist (pil in plaats van injectie)
- Resultaat: ~15% gewichtsverlies
- Verwacht: 2026
CagriSema (Novo Nordisk)
- Combinatie: Semaglutide + cagrilintide
- Resultaat: ~20-24% gewichtsverlies
- Verwacht: 2026
Lees meer: Nieuwe GLP-1 medicijnen 2025-2027
Veelgestelde vragen
Wat is tirzepatide?
Tirzepatide is een medicijn dat werkt op zowel GLP-1 als GIP receptoren. Het is de werkzame stof in Mounjaro (voor diabetes) en Zepbound (voor gewichtsverlies). Door de duale werking is het effectiever dan medicijnen die alleen op GLP-1 werken.
Is tirzepatide beter dan semaglutide?
Voor gewichtsverlies is tirzepatide effectiever. Studies tonen gemiddeld 21% gewichtsverlies met tirzepatide versus 15% met semaglutide. Tirzepatide wordt ook iets beter verdragen qua maag-darmbijwerkingen.
Wat is het verschil tussen Mounjaro en Zepbound?
Beide bevatten tirzepatide. Mounjaro is goedgekeurd voor diabetes type 2, Zepbound specifiek voor gewichtsverlies/obesitas. De doseringen zijn hetzelfde, alleen de goedgekeurde indicatie verschilt.
Is tirzepatide beschikbaar in Nederland?
Mounjaro (tirzepatide) is beschikbaar in Nederland voor diabetes type 2. Zepbound (tirzepatide voor obesitas) is nog niet beschikbaar in de EU, maar wordt verwacht in 2025.
Gerelateerde artikelen
Bronnen
- Jastreboff, A.M., et al. (2022). Tirzepatide once weekly for the treatment of obesity. NEJM.
- Frías, J.P., et al. (2021). Tirzepatide versus semaglutide (SURPASS-2). NEJM.
- Rosenstock, J., et al. (2021). Efficacy and safety of tirzepatide (SURPASS-1). Lancet.
- European Medicines Agency. Mounjaro - Product Information.
- Eli Lilly. Tirzepatide clinical trial data.
Laatst bijgewerkt: