Maagpijn: oorzaken en wanneer naar de dokter
Medische disclaimer: De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies.
Maagpijn is pijn in de bovenbuik, in het gebied net onder het borstbeen (de maagstreek). Het is een veelvoorkomende klacht met vele mogelijke oorzaken, van onschuldig tot ernstig. Het karakter van de pijn en bijkomende symptomen geven vaak aanwijzingen over de oorzaak.
Waar zit maagpijn precies?
Met 'maagpijn' bedoelen mensen meestal pijn in de epigastrische regio: het bovenste deel van de buik, tussen de onderrand van het borstbeen en de navel, in het midden.
Pijn op andere locaties heeft mogelijk andere oorzaken:
- Rechtsboven: galblaas, lever
- Linksboven: milt, alvleesklier
- Rechtsonder: blindedarm
- Linksonder: dikke darm
Soorten maagpijn
Het type pijn kan helpen de oorzaak te identificeren:
- Brandende pijn: typisch voor zuurbranden, reflux, maagontsteking
- Knagende pijn: past bij maagzweer
- Krampen: vaak gerelateerd aan spijsvertering of darmactiviteit
- Scherpe, plotselinge pijn: kan wijzen op iets ernstigs
- Doffe, continue pijn: chronische ontstekingen
- Golvende pijn (koliek): galstenen, nierstenen
Oorzaken van maagpijn
Veelvoorkomende oorzaken
- Functionele dyspepsie: maagklachten zonder aanwijsbare oorzaak - meest voorkomend
- Zuurbranden/reflux: brandende pijn, vaak na eten of bij liggen
- Gastritis: ontsteking maagslijmvlies
- Maagzweer: knagende pijn, vaak bij lege maag
- Overeten: tijdelijk ongemak na grote maaltijd
- Stress: kan maagklachten verergeren of veroorzaken
Ernstiger oorzaken
- Galstenen: pijn rechtsboven, kan uitstralen naar midden
- Pancreatitis: hevige pijn die doorstraalt naar de rug
- Hartaanval: kan zich uiten als 'maagpijn' - vooral bij vrouwen
- Maagkanker: zeldzaam, vooral bij aanhoudende klachten boven 55 jaar
Medicijnen
Sommige medicijnen veroorzaken maagpijn:
- NSAID's (ibuprofen, naproxen)
- Aspirine
- IJzerpreparaten
- Antibiotica
- GLP-1 medicijnen (minder pijn, meer misselijkheid)
Maagpijn versus alvleesklierpijn
De alvleesklier ligt direct achter de maag, waardoor pijn verward kan worden:
| Maagpijn | Alvleesklierpijn |
|---|---|
| Brandend of knagend | Borend, diep |
| Straalt niet uit | Straalt door naar de rug |
| Kan verbeteren met eten | Verergert na eten |
| Antacida helpen vaak | Antacida helpen niet |
| Vooroverbuigen geen effect | Vooroverbuigen verlicht soms |
Bij verdenking op alvleesklierproblemen: lees meer over buikpijn bij alvleesklieraandoeningen.
Wat kun je zelf doen?
Bij milde maagpijn
- Neem antacida (Rennie, Maalox)
- Eet licht en in kleine porties
- Vermijd vettig, gekruid en zuur voedsel
- Drink geen alcohol
- Stop met roken
- Vermijd NSAID's
- Ontspan en verminder stress
Voedingstips
- Eet langzaam en kauw goed
- Eet niet vlak voor het slapen
- Drink water tussen de maaltijden, niet erbij
- Houd een voedingsdagboek bij
Wanneer naar de arts?
Maak een afspraak bij:
- Maagpijn die langer dan 2 weken duurt
- Terugkerende klachten
- Pijn die niet reageert op antacida
- Nieuwe klachten boven de 55 jaar
Direct naar arts of 112 bij:
- Hevige, plotselinge pijn die niet overgaat
- Pijn met koorts en rillingen
- Bloedbraken of zwarte ontlasting
- Ongewild gewichtsverlies
- Slikproblemen
- Pijn op borst met uitstraling (kan hartaanval zijn)
- Strakgespannen, harde buik
Diagnose
De arts kan de volgende onderzoeken doen:
- Lichamelijk onderzoek: voelen, luisteren naar de buik
- Bloedonderzoek: ontstekingswaarden, leverenzijmen, lipase
- H. pylori test: ademtest of ontlastingstest
- Echo: om galblaas en andere organen te bekijken
- Gastroscopie: camera-onderzoek van de maag
Gerelateerde onderwerpen
Bronnen
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Maagklachten.
- Maag Lever Darm Stichting. Maagpijn.
- Ford AC, et al. (2020). Functional dyspepsia. The Lancet.
Laatst bijgewerkt: