Alvleesklier pijn links of rechts?
Als je buikpijn hebt en denkt aan je alvleesklier, vraag je je waarschijnlijk af waar je deze pijn precies moet voelen. De locatie van alvleesklierpijn kan verwarrend zijn omdat de alvleesklier dwars door je bovenbuik ligt. In dit artikel leggen we uit waar je alvleesklierpijn voelt, waarom de pijn uitstraalt en wanneer je naar de dokter moet.
Waar ligt de alvleesklier precies?
Om te begrijpen waar je alvleesklierpijn voelt, is het belangrijk te weten waar de alvleesklier ligt. De alvleesklier is een langwerpig orgaan van ongeveer 15-20 centimeter dat horizontaal door je bovenbuik loopt, achter je maag.
De alvleesklier bestaat uit drie delen:
- De kop: ligt rechts in je buik, in de bocht van de twaalfvingerige darm
- Het lichaam: ligt centraal in je bovenbuik, achter je maag
- De staart: reikt naar links tot aan je milt
Omdat de alvleesklier zo'n brede ligging heeft van rechts naar links, kan pijn op verschillende plekken gevoeld worden.
Waar voel je alvleesklierpijn?
Alvleesklierpijn heeft een aantal karakteristieke kenmerken wat betreft de locatie:
Centrale bovenbuikpijn
De meest voorkomende locatie van alvleesklierpijn is het midden van je bovenbuik, net onder je borstbeen. Dit wordt ook wel epigastrische pijn genoemd. Deze pijn ontstaat omdat het grootste deel van de alvleesklier (het lichaam) centraal achter je maag ligt.
Linkerbovenbuikpijn
Bij veel mensen straalt alvleesklierpijn uit naar de linkerbovenhoek van de buik. Dit komt doordat de staart van de alvleesklier aan de linkerkant ligt, dicht bij de milt. Pijn aan de staart van de alvleesklier voel je dan ook vaak links.
Rugpijn
Een heel kenmerkend symptoom van alvleesklierpijn is dat de pijn doorstraalt naar je rug. Veel mensen voelen een doffe, drukkende pijn tussen hun schouderbladen of in het midden van hun rug. Dit komt doordat de alvleesklier vlak voor je wervelkolom ligt.
De pijn kan beschreven worden als een "gordel" van pijn die van voren naar achteren loopt.
Rechterbovenbuikpijn
Minder vaak voelen mensen alvleesklierpijn vooral rechts. Dit kan gebeuren als de kop van de alvleesklier aangedaan is, bijvoorbeeld bij een tumor of ontsteking in dit specifieke deel. Rechter bovenbuikpijn wordt echter vaker veroorzaakt door galblaasproblemen dan door de alvleesklier.
Kenmerken van alvleesklierpijn
Naast de locatie heeft alvleesklierpijn ook andere typische kenmerken:
- Hevigheid: de pijn is vaak hevig en constant, niet krampachtig
- Erger na eten: de pijn wordt vaak erger na het eten, vooral na vette maaltijden
- Vooroverbuigen helpt: veel mensen voelen verlichting als ze voorover buigen of in foetushouding liggen
- Plat liggen verergert: op je rug liggen maakt de pijn vaak erger
- Uitstraling: de pijn straalt vaak uit naar de rug
- Misselijkheid: alvleesklierpijn gaat vaak gepaard met misselijkheid en braken
Verschil tussen acute en chronische alvleesklierpijn
Acute pancreatitis pijn
Bij acute pancreatitis ontstaat de pijn plotseling en is deze vaak hevig. De pijn begint meestal in het midden van je bovenbuik en straalt uit naar je rug. De pijn is constant aanwezig en kan uren tot dagen aanhouden. Vaak zijn er ook andere symptomen zoals koorts, snelle hartslag en een opgezette buik.
Chronische pancreatitis pijn
Bij chronische pancreatitis is het pijnpatroon vaak anders. De pijn kan komen en gaan, met periodes van erger en minder erg. Sommige mensen hebben constante pijn, anderen hebben aanvallen van pijn. De pijn kan minder hevig zijn dan bij acute pancreatitis, maar is vermoeiender omdat deze lang aanhoudt. Lees meer over het verschil tussen acute en chronische pancreatitis.
Andere oorzaken van buikpijn links of rechts
Niet alle pijn in je bovenbuik komt van de alvleesklier. Andere organen kunnen vergelijkbare pijn geven:
Linkerbovenbuikpijn kan ook komen door:
- Maagproblemen: maagzweer, gastritis
- Miltproblemen: vergrote milt
- Nierproblemen: linkerniersteen of nierinfectie
- Hartproblemen: in zeldzame gevallen kan een hartinfarct pijn in de linkerbovenbuik geven
Rechterbovenbuikpijn kan ook komen door:
- Galblaasproblemen: galstenen, galblaasontsteking
- Leverproblemen: hepatitis, leverontsteking
- Nierproblemen: rechterniersteen of nierinfectie
- Twaalfvingerige darm: zweer in de twaalfvingerige darm
Wanneer moet je naar de dokter?
Bij deze alarmsymptomen moet je direct contact opnemen met een arts of naar de spoedeisende hulp:
- Plotselinge, hevige buikpijn die niet verdwijnt
- Buikpijn die uitstraalt naar je rug
- Buikpijn in combinatie met koorts
- Buikpijn met aanhoudende misselijkheid en braken
- Geelzucht (gele verkleuring van huid en ogen)
- Een harde, opgezette buik
- Snelle hartslag of ademhaling
Ook als je al bekend bent met alvleesklierklachten en de pijn anders aanvoelt of erger wordt, neem dan contact op met je arts.
Diagnose van alvleesklierpijn
Als je bij de dokter komt met vermoedelijke alvleesklierpijn, zal deze verschillende onderzoeken doen:
Lichamelijk onderzoek
De arts zal je buik voelen op verschillende plekken om te kijken waar de pijn zit en of je buik gespannen aanvoelt.
Bloedonderzoek
Bij bloedonderzoek wordt gekeken naar de spijsverteringsenzymen amylase en lipase. Bij pancreatitis zijn deze waarden vaak sterk verhoogd.
Beeldvorming
Om de alvleesklier te bekijken kan een echo of CT-scan gemaakt worden. Dit laat zien of er een ontsteking, zwelling of andere afwijkingen zijn.
Behandeling van alvleesklierpijn
De behandeling hangt af van de oorzaak van de pijn:
Acute pancreatitis
Dit vereist meestal ziekenhuisopname. Je krijgt pijnstillers, vocht via een infuus en mag tijdelijk niet eten of drinken om de alvleesklier rust te geven. De meeste mensen herstellen binnen enkele dagen tot weken. Lees meer over hersteltijd bij alvleesklierontsteking.
Chronische pancreatitis
Hierbij is de behandeling gericht op pijnbestrijding en het voorkomen van complicaties. Dit kan bestaan uit pijnmedicatie, enzympreparaten en aanpassingen in je voeding. Soms is een operatie nodig. Meer informatie vind je op onze pagina over pancreatitis.
Tips bij alvleesklierpijn
Als je alvleesklierpijn hebt, kunnen deze tips helpen:
- Rust: geef je lichaam de tijd om te herstellen
- Houding: probeer voorovergebogen te zitten of liggen met opgetrokken knieën
- Warmte: een warmwaterkruik op je buik kan verlichting geven
- Eten: eet kleine porties en vermijd vet voedsel
- Drinken: drink voldoende water
- Alcohol: vermijd alcohol volledig
- Roken: stop met roken, dit verergert alvleesklierklachten
Samenvatting
Alvleesklierpijn voel je meestal in het midden van je bovenbuik, maar kan ook naar links of naar je rug uitstralen. De karakteristieke doorstraling naar de rug is een belangrijk kenmerk. Bij plotselinge, hevige buikpijn die niet verdwijnt, moet je altijd contact opnemen met een arts. Vroege diagnose en behandeling zijn belangrijk bij alvleesklieraandoeningen.
Gerelateerde onderwerpen
De informatie op deze pagina is uitsluitend bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener.
Laatst bijgewerkt: